Scena I

Dozorca I (spogląda na zegarek): Pora zamykać park.

Dozorca II: A tych dwóch?

Dozorca I: Przychodzą tu od kilku tygodni, o różnych godzinach. Siedzą, rozmawiają. Pokazują coś na mapach, patrzą w niebo, mówią w obcym języku.

Dozorca II: Może Polacy? Bardzo wielu przyjechało ich od początku wojny do Londynu. Żołnierze?

Dozorca I: Dowiem się, co to za jedni, jutro zawiadomię policję. Wyglądają podejrzanie, mogą to być też… niemieccy szpiedzy. Trzeba uważać.

Dozorca II (dzwoni): Szanowni państwo! Za chwilę zamykamy park. Proszę wychodzić do centralnej bramy. Za chwilę zamykamy.

Dozorca I: Będę ich miał na oku.

Dozorca II: Proszę wychodzić, za chwilę zamykamy.

Dwie osoby siedzące na ławce podnoszą się i powoli wychodzą.

Dozorca I: Dam głowę, że jutro znowu tu przyjdą.

Dozorca II (dzwoni): Zamykamy już za chwilę. Zamykamy.

Wychodzą, słychać dzwonek, gaśnie światło.

Scena II

W tle parkowe ławki, siedzą te same postaci, wchodzą Dozorcy I, II.

Dozorca II: Dziś też są. Widziałeś? Zrobiłeś rozpoznanie? To szpiedzy?

Dozorca I: To młodzi polscy oficerowie. Podobno mają bzika na punkcie spadochronów. Policja nic do nich nie ma.

Dozorca II: Czyli to nie szpiedzy?

Dozorca I: Do końca nie wiadomo, ale policja nie jest nimi zainteresowana.

Dozorca II: Szkoda, bo ja już wyczuwałem grubą szpiegowską aferę. Moglibyśmy przejść do historii jako bohaterowie, którzy udaremnili…

Dozorca I: Daj spokój. Nasza robota polega na pilnowaniu porządku w parku. I tyle. Szpiegów zostaw wywiadowi. Ci Polacy są w szczególnej sytuacji. Hitlerowcy podbili ich kraj, walczą w podziemiu i nie mają wparcia, więc muszą coś wymyślić, żeby ratować ojczyznę. Nie rozumiesz? Postaci z ławki podnoszą i wychodzą.

Dozorca II: Wychodzą. Chyba coś usłyszeli, mówiłeś zbyt głośno. Dozorca I podchodzi do ławki, bierze pozostawione przez postaci kartki.

Dozorca I: Zostawili coś.

Dozorca II: Pokaż! (Ogląda): Jakieś rysunki i notatki. Spadochrony. Rysują spadochrony. Po co im to? Według mnie powinni zbierać pieniądze i kupować karabiny dla swoich żołnierzy – tam w Polsce. Potrzebują ich. A spadochrony nie przydadzą się do niczego. Też wymyślili. Dozorca I (przegląda kartki): Nic nie rozumiesz. Oni chcą wrócić do kraju, żeby walczyć.

Dozorca II: To po co wyjeżdżali, skoro chcą walczyć. Trzeba było zostać i bić się z Niemcami.

Dozorca I: Tam już nie można walczyć nor malnymi metodami. Trzeba nowego planu i widzę, że oni go mają.

Dozorca II: Spadochrony? To ma być plan?

Dozorca I: Tak, komandosi – znakomity pomysł. Dwa lata byłem w akademii wojskowej i nasz kapitan powtarzał, że wojska spadochronowe w przyszłości odmienią oblicze każdej wojny. Wiedzą, co robią. Rzuca kartkę, która powoli spada na ziemię, w tym czasie wchodzi jedna z postaci – Oficer I – podnosi papier.

Oficer I: Przepraszam, zostawiliśmy to przez przypadek. Dziękuję. (Zabiera i odchodzi).

Dozorca II: Co Anglia będzie miała z tych spadochroniarzy?

Dozorca I: Więcej niż myślisz. Polacy są świetnymi pilotami, ich talenty mogą nam się bardzo przydać. To co – zamykamy na dziś?

Dozorca II: Zamykamy. (Krzyczy): Proszę przechodzić do bramy centralnej!

Dozorca I: Zamykamy, proszę opuszczać park. Wychodzą, gaśnie światło. Scena III Na ławce siedzą Oficer I i II, obok stoi grupa męİczyzn (I, II, III, IV) – stro - je normalne – swetry, marynarki itp.; rozmawiają szeptem. Na scenę wchodzi Dozorca I, staje, czyta gazetę, po chwili wchodzi Dozorca II, spogląda na ławkę.

Dozorca II: Widziałeś? Zaczynają się rozmnażać czy ki diabeł?

Dozorca I: Nie czytasz gazet? Premier Churchill chce pomóc Polakom, którzy będą u nas formowali nową jednostkę. O, właśnie – spadochronową!

Dozorca II: I oni tu…

Dozorca I: Spotykają się, do parku może przyjść każdy. Z tego co mówi BBC, w skład wojsk alianckich wejdą Polacy, ale jakoś trzeba wesprzeć ruch oporu – tam w ich kraju.

Dozorca II: Zacząłeś się tym interesować?!

Dozorca I: Jeśli zrobią, tak jak myślę, czyli wrócą do ojczyzny, będzie to czyn godny najwyższego uznania. Przecież uciekli z Polski do lepszego świata bez wojny. W Londynie nie ma Niemców. Mają tu spokój. Mogą rozpocząć nowe, spokojne życie, ale to dla nich za mało.

Dozorca II: Naród, który traci wolność, jest zdolny do wielkich czynów. Pamiętaj, marzeń nic nie zabije. Przyglądałem się im uważnie. Mają w sobie siłę. Wiesz, kiedy skończy się wojna, nauczę się skakać ze spadochronem, tak dla sportu. Chodź, pora wziąć się do pracy. Wychodzą. Na scenie zostają pozosta - łe postaci, rozmawiają, zbliİają się do środka sceny, otaczają półokręgiem Ofi - cerów I i II.

Oficer I: Nie jesteśmy bezradni. Wystarczy tylko przejść odpowiednie szkolenie i angielskie samoloty zrzucą nas w kraju, żeby organizować ruch oporu, oddziały partyzanckie i dywersję. Jesteście żołnierzami.

Oficer II: Wreszcie zaczniemy walkę. Wojna wkracza w decydującą fazę. Mężczyzna I: A co właściwie trzeba umieć?

Oficer I: Na razie wystarczy zdrowie i siła fizyczna. Potem dowiecie się reszty. Mężczyzna II: Nie umiemy skakać z samolotu. Nigdy tego nie robiliśmy.

Oficer II: Wszyscy musimy się nauczyć. Z naszego planu wynika, że na razie potrzebujemy tylko wieży spadochronowej, a potem dostaniemy pomoc od Anglików. Mężczyzna III: Ilu przyjmiecie?

Oficer I: Niewielu, ale najlepszych. Generał Sikorski zaakceptował plan. Wyjeżdżamy już niedługo. Czeka nas dużo pracy. Zaczynamy rekrutację. Czas nadchodzi. Dowiadujecie się jako pierwsi. Wasze odwołanie z jednostek nastąpi niespodziewanie i dyskretnie. Bądźcie gotowi. Mężczyzna I: Jak będziemy walczyć?

Oficer I: Cicho i w ciemności. Przynajmniej na razie.

Oficer II: Więcej nie możemy powiedzieć. Przemyślcie wszystko. Będą się jeszcze z wami kontaktować nasi ludzie. Wychodzimy z parku pojedynczo. Dozorcy nas już znają, ale ostrożności nigdy za dużo. Do zobaczenia.

Rozchodzą się powoli, gra muzyka, gaśnie światło.

Scena IV

Park, na ławce siedzą Dozorcy I i II, rozmawiają.

Dozorca II: Nie ma ich od kilu dni. Przestali przychodzić. Wyjechali już.

Dozorca I: Mówisz o Polakach?

Dozorca II: Oczywiście, przecież od jakiegoś czasu to najbardziej interesujący goście w całym parku. Na tle reszty byli jak kolorowy klomb z egzotycznymi kwiatami. Taka pasja. Taka niespotykana energia.

Dozorca I: O, widzę, że i ciebie wzięło. Ty – zawsze taki spokojny i podejrzliwy – nagle doceniasz innych. Nie zdarzało ci się wcześniej.

Dozorca II: Wcześniej nie było takiej przerażającej wojny. Imponuje mi ich bohaterstwo.

Dozorca I: Najpewniej wyjechali na obóz szkoleniowy. Muszą się przygotować. Nie wyślą ich przecież na pewną śmierć. Słyszałem, że nasi, angielscy komandosi mają specjalny tor przeszkód do przygotowania fizycznego, nazywają to „małpim gajem”. Trzeba przeskoczyć przez czterometrową ścianę, biec kilka kilometrów i precyzyjnie rzucać nożem. A to wszystko cicho, szybko i w ciemności. Wyobrażasz sobie?

Dozorca II: Wyobrażać sobie wyobrażam, ale nie siebie. Mam lęk wysokości i pełne spodnie strachu. Idę grabić trawnik, nie nadaję się na komandosa. (Wychodzi).

Dozorca I: Obraził się? Ludzie są przecież stworzeni do różnych rzeczy. Jedni mają serce do walki, inni do grabienia trawnika. Nie każdy może zostać takim spadochroniarzem, ale nie ma we mnie zazdrości, tylko szacunek i podziw. Oby wywalczyli dla swego kraju wolność. Tego im życzę.

Wychodzi, gaśnie światło, gra muzyka.

Scena V

Półmrok, na scenie stoi postać odwrócona tyłem do publiczności, w drugim planie widać Postaci I, II, III, IV, V, VI – ustawione w kształt litery V. Patrzą w stronę widowni. Milczą. światło oświetla tylko aktora na pierwszym planie.

Dowódca: Kończymy szkolenie w „małpim gaju”. Jesteście sprawni i gotowi. Teraz pora na waszą nową tożsamość. Legendę, inne oblicze. Zostawiacie za sobą dawne życie. Jak się nazywacie?

Postać I: Starba!

Postać II: Ponury!

Postać III: Kostka!

Postać IV: Niedźwiadek!

Postać V: Kotwicz!

Postać VI: Zapora!

Dowódca: Będzie nas więcej, jest nas więcej. Nie wszyscy zostaną przerzuceni do kraju. Od teraz nie ma nic prócz waszej legendy. Działacie w ukryciu. Każdy z was rozumie swoją misję. Po wykonaniu skoku chowacie spadochron i nawiązujecie kontakt z grupą przejmującą zrzut. Jeśli nikogo nie spotkacie, działacie samodzielnie. Wasze życie zależy od was. Myślcie. Używajcie wyłącznie kryptonimów i numerów operacyjnych. Jeśli powiem: „Bądźcie ostrożni!”, skłamię. W każdej chwili ponosicie ryzyko. Plany, dokumenty z zadaniami otrzymacie w stosownym czasie. Macie osobiste wyposażenie i pieniądze. Miejsca i system szkolenia są tajemnicą aż do końca wojny.

Dowódca powoli schodzi ze sceny.

Postaci I, II, III, IV, V, VI wypowiadają głośno motto cichociemnych, najwaİniejsza jest naturalność – nie recytacja. Mówią pojedynczo, głosy nakładają się na siebie.

Postaci I, II, III, IV, V, VI: Wywalcz jej wolność lub zgiń. Schodzą ze sceny, wolno i pojedynczo. Słychać odgłos silników samolotowych, gaśnie światło. W ciemności ciągle brzmi dĮwięk, który stopniowo milknie.

Scena VI

Na scenie widać postaci Skoczków I, II, III, IV; siedzą na krzesłach z plecakami, plecami do siebie. Półmrok, rozmawiają, w tle słychać dĮwięk silników samoloto - wych.

Skoczek I: Boisz się?

Skoczek II: Jak każdy. Skoczek III: Więc dlaczego się zdecydowałeś?

Skoczek II: Jestem żołnierzem. Nie mogłem już dłużej siedzieć bezczynnie. Nie zawsze bezpieczeństwo jest najważniejsze.

Skoczek IV: Macie rodziny w kraju?

Skoczek I: Żonę.

Skoczek II: Narzeczoną.

Skoczek IV: Nie możecie się z nimi zobaczyć.

Skoczek I: Wiem, ale kiedy wojna się skończy, będę bliżej.

Skoczek III: Długa droga przed nami. Ta wojna tak szybko się nie skończy.

Skoczek II: Bez naszego udziału będzie trwała jeszcze dłużej. Słychać Głos Pilota. Głos Pilota: Uwaga, zbliżamy się nad teren zrzutu, przygotować się!

Skoczek I: Skąd tam na dole wiedzą, że skaczemy?

Skoczek II: W odpowiednim czasie Anglicy nadają przez radio umówioną melodię.

Skoczek III: Piosenkę?

Skoczek II: To wiedzą tylko w sztabie i tam w kraju. Nie dopytuj się. Im mniej wiemy, tym jesteśmy bezpieczniejsi.

Skoczek IV: Po skoku natychmiast schowajcie spadochrony. Nasza wojna właśnie zaczyna się na nowo.

Głos Pilota: Uwaga! Odliczamy, skaczecie pojedynczo. Teraz!

Skoczkowie powoli się przesuwają się i „skaczą”. światło gaśnie, widać cienie, słychać odgłos silników samolotowych, po chwili następuje cisza. Ostatnią sekwencję sceny moİna powtórzyć trzykrotnie: Widać kolejny raz grupę sześciu postaci z plecakami w półmroku, słychać Głos Pilota itd.

Scena VII

Ciemna scena, w półmroku widać Skoczków leİących na ziemi. Rozmawiają.

Skoczek I: Myślałem długo, jak to będzie. Czekałem na ten moment.

Skoczek II: Jesteśmy. Nareszcie!

Skoczek IV: Nikt nie czeka. Wstajemy i szukamy kontaktów. Uważajcie.

Skoczek III: Partyzantka czy dywersja?

Skoczek I: Tak jak w instrukcji, ja szukam oddziału. Zajmuję się dokumentami i sabotażem.

Skoczek II: Pamiętajcie o następnych, którzy jeszcze czekają w Anglii. Nie ryzykujcie niepotrzebnie, Polsce jesteście teraz potrzebni żywi.

Skoczek IV: W drogę. Podnoszą się stopniowo i wolno schodzą ze sceny.

Skoczek IV: Do wolności, do zwycięstwa.

Na chwilę gaśnie światło, po chwili sły - chać strzały, odgłosy walki, przez scenę przebiegają w półmroku postaci, upadają, podnoszą się. Można zagrać również sceny: walki, opatrywania rannego, egzekucji itp. Po chwili wszystko cichnie. Słychać pojedyncze wystrzały. światło gaśnie.

Scena VII

Park w Londynie, ławka, śpiew ptaków; wbiega Dozorca I.

Dozorca I (śmieje się): Nareszcie! Nareszcie!

Wchodzi Dozorca II.

Dozorca II: Hitler pobity! Koniec wojny! Koniec nalotów i bombardowania! Nareszcie. Siadają na ławce.

Dozorca I: A teraz musisz dotrzymać słowa.

Dozorca II: Ja?

Dozorca I: Obiecałeś, że jeśli skończy się wojna, nauczysz się skakać ze spadochronem. Dozorca II (smutnieje): Pamiętasz tych młodych Polaków?

Dozorca I: Tak. Siadali przecież na tej ławce.

Dozorca II: Marzenia o spadochronach zaczęły się od nich. Widziałeś te ich oczy pełne marzeń?

Dozorca I: Co się z nimi stało? Gdzie są? Czy zostali bohaterami?

Dozorca II: Kiedyś poznamy ich historię. Tacy ludzie nie mogą zginąć w niepamięci.

Dozorca I: Panowie od polityki mogą z historią zrobić wszystko. Z bohaterów uczynią złoczyńców, szlachetnych żołnierzy pokażą jako bandytów. Żeby wiedzieć chociaż, jak się nazywali.

Dozorca II: I tego się kiedyś dowiemy.

Dozorca I: Jak?

Dozorca II: Wszyscy nie mogli zginąć.

Dozorca I: Pora zamykać park. Robi się cicho i ciemno. Jutro na szczęście armaty nie rozpoczną swojej porannej opowieści. Zamykamy. Dozorca II (wyjmuje dzwonek, dzwoni): Proszę przechodzić do centralnej bramy. Zamykamy!

Dozorca I: Cicho i ciemno… Tak musiało być, kiedy skakali.

Schodzą, gaśnie światło, gra muzyka.

Scena VIII

Park, Londyn, czasy współczesne, na środku sceny stoi ławka z przyklejonymi kartkami, gra muzyka – coś modnego i młodzieİowego. Wchodzą młodzi ludzie – Chłopak i Dziewczyna, mają torby podróİne i telefony.

Chłopak (rozmawia przez telefon): Właśnie jesteśmy na miejscu. W Londynie. Tak. W tym parku.

Dziewczyna: Jest ławka.

Chłopak: Muszę kończyć, zadzwonię jutro.

Dziewczyna: Tak jak mówili. Są karteczki. Praca. (Odkleja kartki, czyta): W restauracji, w ogrodzie…

Chłopak (odkleja kolejne karteczki): W transporcie. O, tu ciekawe, na lotnisku.

Dziewczyna: Ciekawe. W magazynie ze spadochronami. To jakby dla ciebie, przecież uczysz się skakać.

Chłopak: No proszę, grunt to mieć kontakt, nie myślałem, że pójdzie tak gładko. Zaraz zadzwonię. Jak nazywa się ta firma?

Dziewczyna (czyta z kartki): „Cichociemni”, po polsku. Nie wierzę.

Chłopak: Pokaż. „Cichociemni”. Jak ci kiedyś. Nie znasz tej historii? Spadochroniarze, komandosi, bohaterowie. A przy tym zwykli ludzie, którzy chcieli walczyć o nasz kraj.

Dziewczyna: Nie słyszałam.

Chłopak: Dzięki nim słowo „cichociemni” powinno też znaczyć dla nas „wolność”!

Wchodzi Dozorca I z dzwonkiem.

Dozorca I: Dziś nie zamykamy parku, proszę dbać o porządek i bezpieczeństwo. Dziś park zostaje otwarty przez całą noc. (Wychodzi).

Chłopak: Kto by pomyślał. Cicho, ciemno i bezpiecznie.

Dziewczyna: Wolność! śmieją się, zbiegają ze sceny, gaśnie światło, gra muzyka.

Finał

Wszystkie postaci wychodzą, stają blisko krawędzi sceny, trzymają w rękach miniaturowe spadochrony – rzucają je w publiczność, tak żeby opadały powoli na widownię. Słychać muzykę, np. piosenkę Dziś do ciebie przyjść nie mogę. Gasną światła. Koniec.

Co w numerze?

Dodatek:Biblioteka – Centrum Informacji 02/2016

Dodatek:
Biblioteka – Centrum Informacji 02/2016