Wieczornicę rozpoczyna piosenka w wykonaniu Andrzeja Rosiewicza Lubić wiosnę. Pani Wiosna wchodzi na salę i w rytm piosenki sypie z koszyka kolorowymi płatkami kwiatów. Następnie siada wśród recytatorów przy „gaiku-maiku”.

Narrator

Witam serdecznie na naszym spotkaniu z poezją o tematyce wiosennej. Z czym kojarzy się nam wiosna?

Wiosna to budząca się przyrody coraz jaśniejsze słońce, śpiewy ptaków o świcie, rechot żab o zachodzie, cała paleta zmieniających się barw. Wiosna to rolnicy wychodzący w pole z nadzieją na dobre plony. Wiosna to pora dla zakochanych i czas zabaw dla dzieci. Wiosna od najdawniejszych czasów inspirowała poetów, pisarzy, muzyków i malarzy. Stąd wielkie bogactwo utworów' poświęconych tej porze roku. My również przygotowując dzisiejszą wieczornicę skorzystaliśmy z tej wielkiej skarbnicy.

A teraz już posłuchajmy.

I

Dziękujemy, dziękujemy:
ciepłym kapturom...
czapkom pod brodę,
szaliczkom,
rękawiczkom,
kapciuszkom
i baranim kożuszkom!
W mróz, niepogodę,
na złość wichurom
ciepło było
policzkom,
uszom,
nóżkom,
paluszkom...

Wszystko to wiemy.
Ale teraz nie ma rady!
Musicie iść do szuflady
albo na dno kuferka...
Teraz tylko sasanki
będą chodziły w futerkach.

(S. Szuchowa Dziękujemy)

II

Z tą wiosną, proszę państwa,
to jednak mała draka:
niby trawka tu – ówdzie wyprysła,
przysłała na zwiady ptaka,
no tak, niby to przyszła,
ale na razie –
byle jaka.
Bo czy to wiosna, pytam,
czy przedwiośnie słotne,
jeśli gałązka ruda
kiwa się markotnie,
czasem tylko pąk śmielszy
lepki łepek nadyma,
rozchyla zielone oko?
I czy to wiosna, czy zima,
gdy pod korzeniem
głęboko
przykryty niebieskim cieniem,
twardo, uparcie legł
śnieg,
a obok, przy samym drzewie,
przylaszczki sobie kwitną
ni w pięć, ni w dziewięć?
Wygrzeb się wreszcie, słońce,
z tych matowych folii!
Czy zabrakło na składzie promieni?
Rzuć ziemi pełną garścią
miliardy kalorii.
Wytłumacz tej zaspanej,
że nie czas się lenić,
bośmy bardzo spragnieni
zieleni...
Zieleni!

(H. Łochocka Jak tam z tą wiosną?)

III

Gdy śnieg się wszystek wypada
i wszystek deszcz się rozleje –
kareta wyruszy z paradą
w Ujazdowskie Aleje.
Dwa konie pociągną ją kare
po miasta zbudzonych ulicach,
a drzew zakołysze się szpaler
i głośno krzyknie woźnica.
Na koźle, strzelając z bata,
świeży i uśmiechnięty,
ogłosi powrót kwiatów
i woni – pan Innocenty.
W czarnym cylindrze na bakier,
przybranym we wstążki zielone,
powracające ptaki
przywita serdecznym ukłonem.
I nagle cała stolica
do życia nabierze chęci,
czując, że na ulicach
coś się miłego święci.
Więc ruszą gromady wesołe
placami i ulicami,
bo, zda się, że pachnie już w koło
puszysty trawy aksamit.
A w tej bogatej karecie –
czy zgadnie ktoś? Czy rozpozna?
Przez Warszawę pojedzie królewna Wiosna.

(W. Michalski – Kareta wyrusza z paradą)

Piosenka

Ref. Och, co za ranek,
Och, jaki cudny dzień.
Och, co za ranek
Słońcem rozpoczął się.
I Już ptaki głoszą swój hymn,
Na dzień dobry dźwięczny hymn.
Niech wszyscy im wtórują
Niech wtórują im.
Och, ten dzień.
Ten cudny dzień.
Ten cudny blask o brzasku ranka.
Och, ten dzień,
Jak cudnie dziś zaczyna się.
Ranek, ranek, ranek
Słońcem zaczął się.
Ranek, ranek.
Co za cudny dzień.

IV

Kwiecień-plecień, bo przeplata
trochę zimy, trochę lata.
Z zimy biel, co w śniegu skrzy się
— dla kwitnących grusz i wisien.
Z lata — barwy dla motyli,
jakby tęczę wiatr rozpylił.
Z zimy — świerszcz, co za kominem
długo stroił mandolinę.
Z lata deszcz siąpiący w oczy.
Ten podrośnie, kogo zmoczy.
Z zimy — wichru mroźny powiew
zahartuje wątłe zdrowie.
Z lata — promień, czyli sposób,
jak przepędzać muchy z nosów.
Z zimy — trochę gęsiej skórki
tym, co... z górki na pazurki!
Kwiecień-plecień, bo przeplata
trochę zimy, trochę lata.

(L. Mech Kwiecień-plecień)

V

Rozsiadły się świąteczne baby parami
na haftowanym obrusie.
Te w środku z lukrem, tamte z rodzynkami
— każda zapachem kusi.
Na półmisku rośnie owies — jak przystało —
prababci ręką wysiany,
cukrowany baranek skubie go nieśmiało,
a obok misa pisanek...

A w poniedziałkowy ranek...
Pisk! Krzyk! Śmiechy! Cała wieś tu biegnie!
Wiadra, miski, konwie i dzbanek...
Któż się dzisiaj zimnej wody zlęknie?
Chyba tylko ten z cukru baranek!

VI

Wiosenny kapuśniaczek
Przez sitko chmury z nieba
Na pierwsze trawki płacze
I złości się, i gniewa.

Daremnie się oburza,
Na próżno pryska gniewem.
Nie będzie deszczyk burzą.
Nie zmieni się w ulewę.

Złociste słońce w niebie
Pociesza go: „Kochanie,
Wystarczy trawom ciebie
Na łąk pomalowanie.

Wystarczy, kapuśniaczku.
Kropelek twych deszczowych,
By podnieść główki trawkom
I kwiatkom kolorowym.”

(J. Baran — Wiosenny kapuśniaczek)

VII

Otwieramy okno,
a tu maj!
A tu słońce świeci naj, naj, naj!

Najładniej jak umie
najładniej jak może,
najjaśniej i najweselej
i zaprasza na wycieczkę
w najbliższą niedzielę.

(D. Gellnerowa — Maj)

Piosenka (na melodię Serce w plecaku)

Będę dzisiaj maszerować:
w jedną kieszeń słońce włożę,
dobry humor w drugą schowam —
a ty ze mną pójdziesz może?
Dobry humor na połowy
zaraz między nas rozdzielę
i ruszymy w świat majowy,
w świat, co jest nam przyjacielem.

Z wiosną idzie maj pod rękę
i śpiewają nam piosenkę,
swą piosenkę dźwięczną, prostą,
przyjacielską i beztroską.
Ona także pójdzie z nami
ulicami i ścieżkami,
pójdzie w dal słonecznym krajem
razem z wiosną, razem z majem.

A kto tylko ma chęć szczerą.
niech dołączy do gromady,
niech po drodze słońce zbiera
i zielone tropi ślady.
Niech napełni niebem oczy.
niech się nie namyśla wiele,
tylko śmiało naprzód kroczy
w świat, co jest nam przyjacielem.

Z wiosną idzie maj pod rękę
i śpiewają nam piosenkę,
swą piosenkę dźwięczną, prostą,
przyjacielską i beztroską.
Niechże pójdzie ona z nami
ulicami i ścieżkami,
niech słonecznym biegnie krajem
razem z wiosną, razem z majem.

(H. Łochocka — Majowa piosenka)

VIII

Słońce świeci, deszczyk pada,
Czarownica się podkrada.
Chodźcie, chodźcie prędzej dzieci!
Z nieba złoty deszczyk leci.
Maj na ziemi! Deszcz o wiośnie
Kogo zmoczy, ten urośnie.
Świeżą trawę skropi rosą,
Będziem po niej biegać boso.
Będziem wstrząsać mokre drzewa.
Niech nas zlewa, niech nas zlewa.
Rosi deszczyk nam na głowy,
Srebrny, złoty, brylantowy.
Iskry, perły i diamenty
Lecą z chmury uśmiechniętej.
To klejnoty, a nie deszcze...
Jeszcze, jeszcze... Jak szeleszczę,
Szepce, szemrze, szumi, śpiewa...
Trawy cieszą się i drzewa.
Słońce świeci! Deszcz o wiośnie
Kogo zmoczy, ten urośnie.
Siedmiobarwna w niebie tęcza:
Niebo z ziemią się zaręcza.
A na tęczy wodna panna
Sieje perły: kwiatom manna!
Promieniste czesze sploty...
Słońce lśni czy włos jej złoty?...
Słońce świeci, deszczyk pada,
Czarownica dziwy składa.

(L. Staff - Deszcz majowy)

IX

Wiosną
skrzydła dzieciom rosną.
I dzieci całe w piórkach
rosną na podwórkach.
Tyle dzieci i kwiatów tyle,
na ulicach wychodzą żonkile.
puszy się trawa,
jeszcze potargana,
i od wieczora do rana
świeci w oczy
w komitywie ze słońcem.
A po ścieżkach
rowery jadą rącze.
Na błyszczących rowerach,
radosne,
dzieci mkną prosto w wiosnę.

(A. Rżysko-Jamrozik — Dzieci na wiosnę)

X

Na zielonych krosnach
tkała dywan wiosna
z kropek, kresek i zygzaków.
z liści szałwi, z tataraku,
wplotła nawet do osnowy
bukiet kwiatów kolorowy,
przetykany pół na pół
chłodnym cieniem polnych ziół.
Przeplatała z wielką wprawą
szmer strumienia szumną trawą,
każdej trawce dla urody
dodawała kroplę wody.
Haftowała ściegiem krętym
pszczół buczenie w liściach mięty,
a wysoki ptasi lot
rozpuściła w luźny splot.
Wreszcie, by dokończyć dzieła,
promień słońca z tęczy zdjęła,
przywiązała do osnowy
i już dywan jest gotowy.
Aż się zając nim zachwyca:
Wreszcie będzie po czym kicać.

(J. Stanny — Dywan)

Piosenka

Jak co roku od lat
zakwitł wiosną znów świat
Różowy kwiat na jabłoni
a w sercu liść zielony.

Ref. Bo to jest wiosna, wiosna, wiosna
wonna i radosna.
Wesoło dniem i nocą śpiewa
ptaków leśny chór.
Zakwitły dziś o wschodzie
gałęzie bzu w ogrodzie.
Pójdę i uzbieram
pachnący bukiet bzu.
Ucałuję bez słów
okiść wilgotną bzu
Bo w sercu jego liliowym
dojrzewa czar majowy.

Ref. ...

XI

Ile wiosna ma głosów
i pośpiewów, i kwileń.
gwizdu drozdów i kosów,
i zielonych nut — ile?

Szepcze ciepłym podmuchem,
szemrze brzozą nad płotem,
piszczy z ptaszkiem-maluchem.
brzmi bocianim klekotem.

Ile wiosna barw rodzi,
ile błysków, odcieni,
gdy błękitem z chmur schodzi
i w kałużach się mieni?

W kasztanowym jest pąku,
w sadzie bielą się chyli.
witrażyki nad łąką
kładzie w skrzydła motyli.

Ile wiosna ma woni,
jakim wiatrem powiewa?
Pachnie płatkiem jabłoni,
co różowi się w drzewach.

Świeżą trawą, strumieniem,
kaczeńcami na łące?
Pachnie światłem czy cieniem?
Kroplą deszczu czy słońcem?

(H. Łochocka Wiosenne pytania)

XII

Tyle łagodności w wiośnie,
a jednak to wiosna
przepędza zimę bezlitośnie.

Wiosna najpierw przez kilka
tygodni
do wszystkich zagląda okien
Wreszcie rozsiada się na świecie
wygodnie,
jak przed rokiem.

A kiedy wszystko się zazieleni
i nie będzie już końca kwiatom,
dojrzała wiosna się zamieni
jak zawsze w lato.

(Cz. Kuriata – Wiosna)

Piosenka

Wiosna w pełni, słońce grzeje,
Świat się do nas gębą śmieje, do nas właśnie.
W mieście duszno, coraz parniej,
Bankrutują już kwiaciarnie — czemu — jasne.

Ref. Śmiej się dzisiaj razem z nami ha, ha, ha
Smutki swe na uśmiech zamień ha, ha, ha
Wstyd, byś taki był ponury ha, ha, ha
Gdy na niebie żadnej chmury ha, ha, ha.

W drzew sosnowych miłym chłodzie
Pewniej czujesz się i młodziej, szumią las i rzeka.
Po kamieniach woda pluszcze,
Słońce się przegląda w lustrze, chodź, nie zwlekaj.

Ref. ...

Słońce w wodzie, słońce w niebie
Słońce kiedy widzę ciebie, kiedy widzę.
Sam już nie wiem, które słońce
Bardziej bliskie i gorące, i gorące.

Ref. ...

Źródła:

BARAN Dorota: Wiosenny kapuśniaczek. „Płomyczek” 1980 nr 6.

GELLNEROWA Danuta: Maj. „Świerszczyk” 1983 nr 18-19.

LENKIEWICZ Krystyna: Wybór wierszy okolicznościowych dla klas I-III. Warszawa 1990.

ŁOCHOCKA Hanna: Jak tam z tą wiosną. „Płomyczek” 1982 nr 5.

ŁOCHOCKA Hanna: Wiosenne pytania. „Płomyczek” 1982 nr 8.

KURIATA Czesław: Wiosna. „Płomyczek” 1986 nr 6.

MECH Leszek: Kwiecień-plecień. „Płomyczek” 1973 nr 7.

MICHALSKI Witold: Kareta wyrusza z paradą. „Świerszczyk” 1981 nr 11-12.

RŻYSKO-JAMROZIK Anna. Dzieci na wiosnę. „Świerszczyk” 1981 nr 16-17.

STANNY Janusz: Dywan. „Płomyczek" 1978 nr 9.

SZUCHOWA Stefania: Od wiosny do wiosny. Warszawa 1981.

Źródła piosenek:

BERNET Anna: Co za ranek. „Wychowanie Muzyczne w Szkole” nr 2/1986.

ŁOCHOCKA Hanna; Majowa piosenka. „Świerszczyk” 1984 r 19.

Wiosna w pełni – autor nieznany.

Co w numerze?