Rozpoczyna pieśń ,,Ejli, Ejli” (w wykonaniu Gołdy Tencer, w całości), która następnie przechodzi w cichy podkład muzyczny.

I

Z krwi Izaaka, Abrahama, Judy, Jakuba i Arama,
Zary, Tamary i Rachaby,
Jessego, Ruty i Dawida,
Z Booza, króla Salomona,
Achima, Azy i Amona,
Z krwi Ezechiasza i Matana
(Jakże wymienić mężów trzystu,
A nie pominąć krwi niczyjej?)
Zrodził się Józef, mąż Maryi,
Z której się zrodził Jezus Chrystus.
Z pokoleń czarnych, trwożnych Żydów,
Gniewnych, ponurych, zabobonnych,
Z Judei dzikiej i skalistej
Do Galilei winnic wonnych
Zstąpił Żyd wielki, ręką czystą
Swych przodków czarny łańcuch skruszył,
Obalił Judę, Izaaka,
Odmienił serca i poruszył,
I sam czerwoną krwią zapłakał.
Tu się urywa długa lista,
Tutaj się kończy święty diariusz.

(Antoni Słonimski — Rodowód. W: „Kamień wiary, s. 58-59)

II

Eli, Eli, lamma sabachthani?
(Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?)
Czemuś tak daleki od wybawienia mego, od słów krzyku mojego?

III

Boże mój! Wołam co dnia, a nie odpowiadasz,
I w nocy, a nie mam spokoju.
A przecież Ty jesteś święty,
Przebywasz w chwałach Izraela.
Tobie ufali ojcowie nasi,
Ufali i wybawiłeś ich.
Do ciebie wołali i ratowałeś ich.
Tobie zaufali i nie zawiedli się.
Ale ja jestem robakiem, nie człowiekiem,
Hańbą ludzi i wzgardą pospólstwa.
Wszyscy, którzy mnie widzą, szydzą ze mnie,
Wykrzywiają wargi, potrząsają głową:
Zaufał Panu, niechże go ratuje!
Niech go wybawi, skoro go miłuje!...

(Księga Psalmów. Psalm 22. „Skarga opuszczonego i pienie pochwalne wyzwolonego” .W: Biblia to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, s. 596).

II

Eli, Eli, lamma sabachthani?
(Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?)

IV

Bcit ha — kwarot (domy mogił).

V

Panie! Ja nie chcę umrzeć!

Widziałem, jak okropnie wyglądają trupy,
Widziałem, jak straszliwie zimne groby są.
Słyszałem, jak przeciągle lamentują matki,
Kiedy ich synów kładą w ciemny grób.

Panie! Ja nie chcę umrzeć!

Co mi tam prawią o nicości życia!
Co mi tam głoszą wieczność zagrobową!
Wiem: bohaterstwo — tylko pocieszeniem
Tych, którzy padli w służbie u nikczemnych,
Sami — szlachetni!

(Pieśń „MAJN SZTEJTEŁE BEŁZ” w całości i jako podkład muzyczny)

Ja nie chcę umrzeć!

(Józef Wittlin — Trwoga przed śmiercią. W: Kamień wiary, s. 59).

II

Eli, Eli, lamma sabachthani?
(Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?)

VI

Tyś mnie wydobył z łona,
Uczyniłeś mnie bezpiecznym u piersi matki mojej.
Na ciebie byłem zdany od urodzenia.
Ty byłeś Bogiem moim od łona matki mojej.
Nie oddalaj się ode mnie, bo niedola bliska,
Bo nic ma nikogo, kto by pomógł!
Otoczyło mnie mnóstwo cielców,
Obiegły mnie byki Baszanu...
Rozwarły na mnie swą paszczę
Jak lew, co szarpie i ryczy.

III

Rozlałem się jak woda
I rozłączyły się wszystkie kości moje.
Serce moje stało się jak wosk,
Roztopiło się we wnętrzu moim.
Siła moja wyschła jak skorupa,
A język mój przylgnął do podniebienia mego
I położyłeś mnie w prochu śmierci.

(Psalm 22)

II

Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?

(Psalm 22)

VII

Panie! Ja nie chcę umrzeć!
Każdy dziś człowiek może pchnąć mnie nożem
— i umrę.
Cholera, tyfus potrafią mnie zmóc,
Pożar mnie może spopielić,
Zwalić mnie może zapalenie płuc,
A człowiek, mój wróg — zastrzelić.
A ja chcę Twymi dary się weselić
I żyć.

V

O, jakże piękne są powszechnie dni,
W których się człowiek mozoli
W pocie czoła i krwi.
O, jak rozkoszne jest wszystko, co boli.
O, jak cudowne są bezsenne noce,
Pełne słodyczy i łez!
O, jakże pachną jesienne owoce
I mokry poranny bez!
A jaki smaczny żytni czarny chleb,
A jaki słodki jasny pszczeli miód,
A jak nas krzepi białe krowie mleko
I cieszy wszelki
Dobyty u brzucha ziemi-rodzicielki
Płód!
Panie! Ja nie chcę umrzeć!

(Józef Wittlin — Trwoga przed śmiercią. W: Kamień wiary, s. 60).

IV

Oto psy otoczyły mnie,
Osaczyła mnie gromada złośników,
Przebodli ręce i nogi moje.
Mogę policzyć wszystkie kości moje
I o suknię moją los rzucają.
Ty zaś, Panie, nic oddalają się!
Mocy moja, pośpiesz mi z pomocą!
Ocal duszę moją od miecza,
Z psich łap jedyne dobro moje!
Wybaw mnie z paszczy lwa
I od rogów bawołów...

(Psalm 22)

II

Eli, Eli, lamma sabachthani?

VII

Panie!
Tyś najpiękniejszym naszym wynalazkiem,
Spraw, żebyś był.
Tobie każemy być szczęścia rozdawcą,
Ciebie wzywamy w udręczeniu — zbawcą:
Spraw, żebyś był, jeśli wszystko sprawiasz!
Jeśliś ten sam, który śmiercią karze,
Jeśli w słonecznym rozpalasz się żarze
I jawisz w szumie organów nieszpornych
W gotyckim tumie —
W rozkołysanej gdy bywasz bożnicy,
Kiedy nad ludem groza grzechów zwisa
Na Sądny Dzień —

IV (Domy mogił)

V

Panie!

Ja nie chcę umrzeć!
O Panie, my wszyscy nie chcemy umierać!
W radości pragniemy plony grzechu zbierać,
Nie będziem więcej rzezać się nawzajem,
Nosim tęsknotę za straconym rajem:
Chcemy zmyć winy.

A jeśli znajdziesz choć stu sprawiedliwych,
Ostaw nas żywych!
A jeśli znajdziesz choćby pięćdziesięciu,
Co na tej ziemi Ciebie nie zdradzili,
Ocal nas wszystkich!
A jeśli znajdziesz takich, co Ci mili
Chociaż dwudziestu —
Nie gub nas wszystkich!

(Jerzy Wittlin — Trwoga przed śmiercią. W: Kamień wiary, s. 63).

VII

Wstrzymaj Swe plagi, wstrzymaj Swe pożary,
Swe srogie wojny, mory, gradobicia,
O, bądź, o, bądź nam tylko panem życia,
A nie szafarzem kary.
Jeśli dziesięciu znajdziesz sprawiedliwych,
Zbaw nas od złego!
Jeśli dziesięciu tylko, ale szczerych,
Miej litość!
A choćby pięciu tylko, tylko pięciu,
Wstrzymaj pioruny!

(Pieśń „MAJN IDISZE MAME” w całości i jako podkład muzyczny)

II

(Eli, Eli, lamma sabachthani?)

V

Panie! Na mękę tych wszystkich, co byli
Tu, na Twej ziemi, niewinni i czyści,
Cierpieli cisi i bez nienawiści,
Zaklinam Ciebie:
Jeśli choć jednego
Znajdziesz, co serce ma niepokalane,
Bądź miłosierny!
Do moich uszu płynie ustawiczna
Skarga z ochrypłych gardzieli
Wszystkich, co na tej wojnie cierpieli,
Całej ludzkości,
Która od wieków woła do Ciebie
Milczeniem zbielałych kości!
Jeśli choć jeden żyje sprawiedliwy,
O wielki, groźny Ojcze nasz i Panie,
Odpuść nam grzechy i nie karaj śmiercią!

(Józef Wittlin — Trwoga przed śmiercią. W: Kamień wiary, s. 63)

I

Chaskiel
z dnia na dzień starszy
kurczył się malał
w długiej kapocie ojca
z gwiazdą na rękawie
zbliżał się do grobu (...)

Wszystkie dobre kryjówki
się otwierały
wszystkie kąciki
wszystkie schowanka
śmierci go wydały
leżał jak robak
na wierzchu muru twardego
morze czerwone
schowało go

(Tadeusz Różewicz — Chaskiel. W: Kazimierz Bukowski — „Biblia a literatura polska”, s. 85)

VIII

Czy dla umarłych czynisz cuda?
Czy zmarli powstaną, aby się chwalić? Sela.
Czy opowiada się w grobie o łasce twojej,
A w miejscu zmarłych o wierności twojej?

(Psalm 88, s. 651)

II

„...Niechaj trawa ślad nasz pozarasta,
Niechaj w ogniu umilkną wrzeszczący prorocy
Niech umarli umarłym mówią, co się stało”.

(Czesław Miłosz — Ucieczka. W: „Biblia...” s,. 70-71)

Eli, Eli, lamma sabachthani?

(fragment pieśni ,,MAJN SZTEJTEŁE BEŁZ”)

IX (Zapala znicz, trzyma i po chwili mówi:)

Wygaś mnie wreszcie! Już za długo płonę,
Ja — Twoja lampa, ja — Twój święty znicz,
Jeśli się nie ma zająć od mych ogni
Na czterech swoich rogach — cały świat!
Dmuchnij już za mnie tchnieniem Twoich płuc,
Lej na mnie kubły łez, zdroistych łez,
Które ściekają z ócz Twych archaniołów
Na nędzę ziemi.
Zduś mnie płachtami pojonymi krwią,
Krwią wytoczoną z łon Twych męczenników,
Którzy z uśmiechem Łaski umierali
Za Twoją miłość!

X

Gaś mnie!
Chcę zginąć w pełni, w kwiecie mych płomieni,
Ja — Twoja lampa, ja — Twój święty znicz,
Twój gorejący wojownik!

IX

Ja — Twój wojownik!
Nie mnie — cierpliwie jarzyć się do końca
I nie zużyty — potem marnie tlić
Na szary, suchy, nieruchomy popiół,
Którymi skruszeni przed Tobą bluźniercy
W chwilach pokuty posypią swe głowy.
Nie — mnie.

Ani popiołem, którym nawet Ty
Osuszać będziesz dekrety Twych łask
Albo wyroki śmierci!
Gaś mnie, boś mnie zapalił,
Gaś mnie! Już czas!

(Józef Wittlin — Hymn ognia. W: „Kamień wiary”, s. 64)

II

Słowa: Wolność, La Liberte, Freedom.
Wytarły się w długim użyciu
Stare monety.
Ale powiedz te słowa Żydom,
Polakom, szepnij Norwegom,
Krzyknij je przez sztachety,
Przez drutów kolczaste zasieki, (...)

(Pieśń „EJLI, EJLI” — fragment i jako podkład muzyczny, także zakończenie)

Zmiłuj się, Panie, nad nami,
Nie karz surowo.
Uskrzydlij nas, podnieś słowami,
Przywróć nam, słowo.

(Antoni Słonimski, Modlitwa o słowo. W: „Kamień wiary” s. 57)

I

Z krwi Izaaka, Abrahama,
Judy, Jakuba i Arama,
Sary, Tamary i Rachaby,
Jessego, Ruty i Dawida,

Z Booza, króla Salomona,
Achima, Azy i Amona... (...)
Z pokoleń czarnych, trwożnych Żydów,
Gniewnych, ponurych, zabobonnych,
Z Judei dzikiej i skalistej
Do Galilei winnic wonnych
Zstąpił Żyd wielki, ręką czystą
Swych przodków czarny łańcuch skruszył,
Obalił Judę, Izaaka,
Odmienił serca i poruszył,
I sam czerwoną krwią zapłakał.
Tu się urywa długa lista,
Tutaj się kończy święty diariusz.

(Antoni Słonimski, Rodowód W: „Kamień wiary”, s. 58-59)

Czerwone, straszne niebo się chwiało
wichurą,
a chata odbiła oknami to niebo
pod górą.

Cywilizacje spalone wśród liści
deszcz płucze
i morze strzaskany dekalog na brzegi
wyrzuca.

(Aleksander Rymkiewicz, Dekalog. W: Kazimierz Bukowski; ,Biblia a literatura polska”, s. 83-84)

Pieśń „EJLI, EJLI"

Co w numerze?