Imprezę rozpoczyna nagrany na taśmę magnetofonowej dzwonek budzika, a następnie zmontowane fragmenty dwu piosenek „Elektrycznych Gitar”.

Dzwonek mnie obudził rano,
wyglądam przez drzwi,
nagle nogi mam jak z waty,
czy to jeszcze mi się śni?
Jednak się zebrałem w sobie,
o co chodzi, pytam marszcząc groźnie brwi
i słyszę...
Co ja robię tu? Co ty tutaj robisz?
Dwanaście ciężkich, szczerozłotych koron moją głowę zdobi... itd.

Śpiewając piosenkę, wolno, na scenę wchodzą wykonawcy.

Wszyscy

Dnia pierwszego września
Roku pamiętnego
Przywiedli nas tutaj,
Nie wiemy dlaczego.
Serca wypłoszone,
Buzie zapłakane.
Co nas tutaj czeka
Dzieciaki kochane?
Mama zostawiła.
Babcia nie pomoże,
Weź nas w swą opiekę
Dobry Panie Boże.

Po wykonaniu piosenki wszyscy siadają po turecka lub na niskich krzesełkach, pozostając „na pokładzie”. Podnoszą się tylko poszczególni wykonawcy na czas recytacji i śpiewu. Na scenę wchodzą narratorzy.

Narrator I

Z „Dziennika pokładowego”: 1 września ... r. [1] Na nasz statek zamustrowała nowa załoga – SAMI NOWICJUSZE... Kompletny brak doświadczenia. Przed wypłynięciem w długi rejs będą zdobywać pierwsze doświadczenia oczekując na redzie.

Narrator II

Rzeczywistość okazała się nie taka straszna, jak się pierwotnie obawiano. Nasz roczny pobyt na redzie upłynął szybko, bezpiecznie, w atmosferze przyjaźni i pod troskliwą opieką naszej pani.

Narrator I

Z „Dziennika pokładowego”: 1 września 1990 r.

Narrator II

Załoga w komplecie gotowa do wyjścia w morze.

Wszyscy

(podnosząc się)

CAŁA NAPRZÓD!

Piosenka

Morskie opowieści (dokonano niewielkich przeróbek tekstu)

Kiedy przygoda szumi w głowie, cały świat nabiera treści.
Wtedy chętnie słucha człowiek morskich opowieści.
Kto chce, to niechaj słucha, kto nie chce, niech nie słucha,
Jak balsam są dla ucha morskie opowieści.
Hej, ha! Śpiewajmy dalej! Hej, ha! Okrzyki wznieśmy!
To zrobi doskonale morskim opowieściom.
Kto chce, to niechaj wierzy, kto nie chce, niech nie wierzy,
Nam na tym nie zależy, więc śpiewajmy jeszcze.
Łajba to jest morski statek, sztorm to wiatr co dmucha z gestem,
Cierpi świat na niedostatek morskich opowieści.
Kto chce itd...

Wszyscy

A na naszym statku, jak na arce Noego,\
różne gatunki rodzaju ludzkiego.

Recytator

(fragment wiersza J. Brzechwy: Samochwała)

Samochwała w kącie stała... itd.

Na tle muzyki Stanisława Moniuszki Prząśniczka

Recytator

(fragment wiersza J. Brzechwy: Dwie gaduły)

Ponoć dotąd ziemski padół
Nie znał jeszcze takich gaduł... itd.

Recytator

(fragment wiersza J. Brzechwy: Skarżypyta)

Piotruś nie był dzisiaj w szkole... itd.

Recytator

(fragment wiersza J. Brzechwy: Brudas)

Józio oświadczył: Woda mi zbrzydła... itd.

Recytator

(J. Brzechwa: Ziewadło)

Wyszedł Romek
Przed domek... itd.

Narrator

Z „Dziennika pokładowego”: 21 czerwca 1990 r. bogatsi o cenne doświadczenia kończymy pierwszy etap naszej podróży i szczęśliwie, w komplecie, przybijamy do brzegu. 1 września 1993 r. – wypływamy w długi i bardzo trudny rejs. Dowództwo na naszym statku obejmuje nowy kapitan.

Piosenka

Przechyły

Wszyscy

A na naszym statku, jak na arce Noego,
rożne gatunki rodzaju ludzkiego.

Narrator II

Jakże często nie wiemy, kim jest drugi człowiek: i ten siedzący obok nas – w ławce, i ten snujący się po rodzinnym domu, i ten, który z uporem przekazuje nam słowo. A przecież warto spojrzeć z wysokości sumienia na drugiego człowieka, pamiętając o tym, że tylko sercem widzimy dobrze, najważniejsze jest niewidoczne dla oczu. Iluż przyjaciół możemy wówczas zyskać?

(Elżbieta Dawidowie?, Porozmawiajmy o samotności...)

(Z kasety kilka taktów piosenki Jej portret.)

Recytator

Jaka jesteś, naprawdę nie wiem,
tak wiele rzeczy składa się na ciebie.
Uśmiech twój pełen czaru, w oczach wesoła iskra...
A przecież jesteś poważna, majestatyczna.
Wiem, że lubisz młodzieżową muzykę.
Słuchasz także symfonii Beethovena.
A wieczorem czytasz wiersze:
Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Baczyńskiego.
Jesteś dobra, choć bywasz okrutna.
Jesteś urocza, wesoła i smutna.
Do twarzy ci z zielenią jesieni...
Wiem, wiem – śpieszysz się teraz bardzo,
masz dziś jeszcze tyle do zrobienia...
A jaka jesteś?
Naprawdę nie wiem.

(Anna Kozak – Szkic do portretu dziewczyny)

Recytator

Na tle melodii J. Vangelisa Love theme from „Blade Runner”

Zielono nam w głowie i fiołki w niej kwitną
Na klombach mydl myśli sadzone za młodu.
Pod słońcem co dało mi duszę błękitną
I które mi świeci bez trosk i zachodu.
Obnoszę po ludziach mój śmiech i bukiety
Rozdaję wesoło i jestem radosną
Wichurą zachwytu i szczęścia poety,
Co zamiast człowiekiem powinien być wiosną.

(K. Wierzyński Wiosna i wino)

Z kasety kilka pierwszych taktów Toccaty i fugi d-moll J. S. Bacha.

Recytator

Niepoważny stosunek do życia
Figla ci w końcu wypłatał:
Nadmiar kolorów, brak idei
zawsze się kończą wstydem i
są wekslem bez pokrycia,
mój ty Niprzypiąłniprzyłatał!

(K. I. Gałczyński – Na śmierć motyla przejechanego przez ciężarowy samochód)

Piosenka

Dziesięć w skali Beauforta z repertuaru Czerwonych Gitar.

Kołysał nas zachodni wiatr... itd.

Recytator

(Na tle melodii J. M. Jarre'a Computer weekend)

Kruchą łódeczką z łupiny orzecha
żegluję po oceanie swoich snów,
w moich samotnych żaglach
mieszkają wszystkie dobre wiatry.
Jestem samotnym żeglarzem...
Przez ciężką lunetę z różowymi szkłami
oglądam zamglony horyzont,
moja łódź nie ma jeszcze sternika,
na oceanie świata jestem sam, ale szczęśliwy pod żaglami.
Jestem samotnym żeglarzem...
W busoli swoich dłoni szukam prawdy,
nie przerażają mnie sztormy i burze.
Tylko czasem,
gdy odpowiadam na światło morskiej latarni,
jest mi smutno, że...
Jestem samotnym żeglarzem...

(Ewa Kocięba)

Recytator

(trzyma w ręku słuchawkę aparatu telefonicznego)

Halo!
To ja.
Życiowa oferma.
Nie umiem się zmienić w motyla.
Nie mogę się od ziemi oderwać.
Halo!
Proszę nie odkładać słuchawki!
To wcale niełatwo
tak sobie odfrunąć
i zostawić świat...
A przecież
nikt mnie tu nie chce.
Uśmiecham się głupio,
w miejscu się kręcę.
Ostatnio
coś we mnie pękło.
Piecze mnie pustka.
Boli serce.
Ostatnio
nikt mnie nie chce...
Halo!
Czy ktoś mnie słucha?!

(Aneta)

Recytator

Zmarnowałem podeszwy w codziennych spieszeniach
Teraz jestem słoneczny, siebie pewny i rad
Idę młody, genialny, trzymam ręce w kieszeniach
Stawiam kroki milowe, zamaszyste jak świat

(Bruno Jasieński)

Z taśmy kilka taktów piosenki Czerwonych Gitar Nie zadzieraj nosa.

Recytator

Nie zadzieraj nosa nawet wtedy,
Kiedy nie jesteś całkiem głupi!
Kto na pstrym koniu jeździ.
nie powinien się dziwić,
że gubi gdzieś przyjaciół.
Oni musieliby „towarzyszyć” jego powadze,
a to takie męczące.
Kto skończył naukę,
powinien dobrze wiedzieć,
jak nieskończenie wiele jest rzeczy,
których nie umie.
Specjalista to ten,
Kto wie wszystko o czymś niewielkim.
Pozostali wiedzą niewiele o wszystkim.
Zarozumiałość: nadęta głupota!
Także inni wiedzą to i owo.

(Phil Bosmans)

RECYTATOR

(Na tle melodii Takie ładne oczy)

Jeszcze wczoraj mówiłeś, że mam ładne oczy.
Patrzyłam potem długo w lustro
i cieszyłam się, że to zauważyłeś.
Jeszcze wczoraj, pamiętam, czytałeś mi wiersz.
Nie wiem, czy to był Różewicz czy Staff...
………………………………………….
Jeszcze wczoraj na fizyce
przesłałeś mi kartkę z zeszytu,
na której napisałeś, że mnie kochasz.
Może to banalne, ale schowałam ją do encyklopedii,
zawiniętą w sreberko po czekoladzie.
Jeszcze wczoraj...

(Maria Pawłowska – The End)

Zespół petów wykonuje utwór Fr. Schuberta Ave Maria

Narrator II

Ale to jeszcze nie jest środek koncertu...
Dyrygował orkiestrą Sztok, były marynarz.
W programie była dobra nowina,
że to wszystko, co stoi w programie,
wykona się, albowiem muzyka nie kłamie.

(K.I. Gałczyński – Bal u Salomona; fragm.)

Narrator I

Powiedz mi: co to jest szczęście?

Narrator II

Szczęście, to jedyna rzecz, którą można dać,
chociaż się jej nie posiada.

Narrator I

Rozmyślałam coraz częściej
od pewnego wieczoru,
że chyba moje szczęście
jest zielonego koloru.
Więc niech ta zieleń we mnie rośnie
i niech mnie zewsząd otoczy.
Niech srebrny księżyc będzie moim sterem,
a srebrno biała chmurka –
szybką łodzią.
Niech wiatr wciąż czyta błękitne litery,
A gwiazdy tańczą
jak ryby po wodzie...

(Wł. Broniewski – Szczęście)

Recytator

(Na tle muzyki J.S. Bacha – Aria na strunie G)

A może się nauczę
Rozumu i radości
I kiedyś znajdę klucze
Wszechwiedzy i mądrości:
Jak od dobra w zawiłem
Życiu złe odgraniczyć?
Wszak gdy się urodziłem.
Nie umiałem trzech zliczyć
A dziś gwiazdy i słońca
Liczę na ciemnym niebie
I liczę je bez końca,
I jak w perłach w nich grzebię.
Zanurzam w Drodze Mlecznej
Ręce, jak w mące białej.
Będzie z nich chleb bajeczny
Mądrości doskonałej
A kiedy chleb ten zjemy
U tajemnicy bramy,
Z radości zwariujemy
I wreszcie świat poznamy

(L. Staff – Mądrość)

Recytator

(na tle melodii La Cucaracha)

Na drodze życia różnic bywa,
raz na niej słońce, a raz cień,
raz barwnych kwiatów kwitnie dywan,
a raz śnieżyca w oczy dmie.
Ale ty nigdy nie trać ducha
i w swoją gwiazdę zawsze wierz!
Przyjaciół dobrych rad wysłuchaj
po to, by innym radzić też!
Poszukaj druha, gdy ci źle,
gdy wszystko widzisz w ciemnych barwach!
Jeszcze nadejdą lepsze dnie
i będziesz z nieba tęczę zgarniać!
Świat mamy jeden wokół nas
i on jest naszym wspólnym domem!
Chociaż sięgamy już do gwiazd,
bliższy nam przecież słońca promień!

(W. Ścisłowski – Poszukaj druha)

Recytator

Ja wiem, co to jest tangens,
ja wiem, gdzie żyją kangury,
ja wiem, gdzie płynie Ganges
oraz gdzie leży Turyn!
Ja wiem, co to jest atom,
ja wiem, jak powstaje pasat,
ja wiem, co ganił Katon,
znam kwasów moc i zasad.
Ja wiem, kto pod Płowcami,
ja wiem, że wiąz jest drzewem,
lecz mówiąc między nami
jednego tylko nie wiem:
Nie wiem, czy zdam egzamin,
nie wiem, czy złapię dwóje,
a mówiąc między nami –
to właśnie przewiduję!

(W. Ścisłowski – Wiem i... nie wiem)

Recytator

Nie bądź osłem do kwadratu,
do sześcianu mędrcem bądź.
Wiedza to jest silny atut,
staraj się go w rękę wziąć.
Nie twierdź więc ni w pięć, ni w dziesięć,
że cię prześladuje pech.
Nie mów nigdy „ja tam nie wiem”,
kiedy zliczysz choć do trzech!
Tam, gdzie trzeba, ruszaj głową
i wysoko głowę nieś,
oceniając na różowo
swych komórek szarych treść!
I ty możesz być Einsteinem,
jeśli bardzo tego chcesz!
A zdolności nadzwyczajne
mogą w tobie drzemać też!
Tak więc zawsze mierz wysoko:
Tam, gdzie Szklanej Góry grzbiet.
Nie rób nic „pi razy oko”
bo do zera spadniesz wnet!
Nie wierz w żadne dni feralne,
Życie – to otwarta gra.
I ty możesz być Einsteinem,
gdy energię w sobie masz!

(W. Ścisłowski – I ty możesz być Einsteinem)

Narrator I

Nie sposób, kończąc pewien etap w życiu, nie zadumać się nad przeszłością, nie sposób też nie zerknąć nieśmiało w przyszłość.

Narrator II

Ogrom pytań nasuwa mi się uparcie. Są to z pewnością nie tylko moje pytania. Pozostajemy więc wszyscy z wieloma dręczącymi zagadkami, które w końcu każdy z nas musi rozwiązać sam. Wierzymy jednak w pomyślne ich rozwiązanie.

(F.. Dawidowicz – Porozmawiajmy o samotności...)

Recytator

Każdego dnia
wśród szumnych prawd
najprostsze z pytań
dyktuje świat:
Dokąd mam iść?
O co się bić?
Dla kogo warto żyć?...
Jak w każdej grze,
musimy mieć
czasami szczęście,
by wiodło się.
W pogoni dnia niejeden raz
poznamy życia smak.

(K. Logan – Spotkanie z życiem)

Recytator

(Na tle utworu P. Czajkowskiego „Scena z .Jeziora Łabędziego”)

Czy czujesz ten wiatr?
On wieje dla nas!
Obejmuje nas swoją muzyką i szepce melodyjki.
Zabawnie wplątuje się w dłonie.
Czy wadzisz słońce?
Ono świecie dla nas!
Jego płomyki łaskoczą nas w policzki,
a usta pod ich wpływem
rozchylają się i chłoną światło,
jak płatki najdelikatniejszych kwiatów.
Czy słyszysz szemranie strumyka?
Jest dla nas!
Mruczy i wije się, spływa po kamykach,
prosi, aby zanurzyć w nim dłonie.
Chciałby ochłodzić nasze rozgrzane twarze.
Czy czujesz przyszłość?

(Myszka – Dla nas)

Recytator

Jestem bezsilna,
rzucana przez fale życia.
Boję się przyszłości,
lękam się dnia, słońca.
Strach zamyka mi usta
przed słowami prawdy.
Czy rzeczywistość mnie nie zgubi,
nie porwie na pustkowie?
Czy poczuję ziemię pod bosymi stopami?
Czy zapuszczę korzenie, czy oprę się huraganom,
dniom naszego wieku, naszej codzienności?
Czy będę zdolna być człowiekiem, a nie robotem?

(J. Ciro – Czy?)

Piosenka

„Modlitwa o wschodzie słońca”

Recytator

Każdy twój wyrok przyjmę twardy
Przed mocą Twoją się ukorzę
Ale zbaw mnie Panie od pogardy
Od nienawiści strzeż mnie Boże
Wszak Tyś jest niezmierzone dobro
Którego nie wyrażą słowa
Więc mnie przed nienawiścią obroń
I od pogardy mnie zachowaj
Co postanowisz niech się ziści
Niechaj się wola Twoja stanie
Ale zbaw mnie od nienawiści
Ocal mnie od pogardy Panie

Narrator I

Przekwita wszystko, przekwita
i kwita.

Narrator II

Wyrasta wszystko, przerasta
i basta.
A ja wyrosłem i przerosłem,
doniosłem to, co niosłem –
myślicie, że kilka łez jak kamienie?
nie! – moje życie i moje sumienie.

(W. Broniewski: ^xxx)

Recytator

Przyszedł twój czas.
Daleka droga, przyjacielu.
Daleka droga...
Rusza nas wielu ku swoim celom
na własnych nogach.
Wszystkiego nas nie nauczy
Starszych przestroga.
Będziemy błądzić, będziemy kluczyć – daleka droga.
Daleka droga cię onieśmiela,
jak innych wielu,
lecz stanąć w miejscu,
to zostać w tyle,
tak przyjacielu.

(J. Kofta – Twój czas)

Recytator

Co ja mogę wam dać,
Kromkę księżyca?
Tym się nikt nie nakarmi,
To tylko zachwyca.
Oto wszystko co mogę wam dać.
Kromkę księżyca.
Tym się nikt nie nakarmi,
Ale jak to zachwyca.

(K. Wierzyński – Co ja mogę wam dać)

Piosenka

„Pożegnanie okrętu”

[1] Rok rozpoczęcia nauki w pierwszej klasie.

Publikacje wykorzystane

Bosmans P.: Pielęgnuj kwiaty szczęścia. Warszawa 1993.

Broniewski W.: Szczęście, O przekwitaniu, w: Broniewski W. Wiersze i poematy. Warszawa 1977.

Brzechwa J.: Samochwała, Dwie gaduły, Skarżypyta, Brudas, Ziewadło, w: Brzechwa J. Sto bajek. Warszawa 1975.

Dawidowicz E.: Porozmawiajmy o samotności, marzeniach, szczęściu, przyjaźni.... w: Doroszewska E.. Staszewska K.: Scenariusze na cały rok, cz. II. Kielce 1995.

Gałczyński K. I.: Na śmierć motyla przejechanego przez ciężarowy samochód. Muzy, Bal u Salomona. Wit Stwosz, w: Gałczyński K.I. Wybór poezji. Wrocław 1982.

Jasieński B.: But w butonierce, w: Poezja Polska 1914-1939. Antologia. Warszawa 1984.

Staff L.: Mądrość, (wiersz zamieszczony w prasie).

Ścisłowski W.: Poszukaj druha, Wiem i... nie wiem, I ty możesz być Einsteinem, (zamieszczone w prasie).

Wierzyński K.: Co ja mogę Wam dać. w: Wierzyński K. Poezje wybrane 1951-1964. Kraków 1972.

Wierzyński K.: Zielono nam w głowie, w: Kryda B. Krajobraz poezji polskiej. Warszawa 1989.

Śpiewniczek bieszczadniczek. Kraków 1989.

Śpiewnik harcerski. Poznań 1992.

Kołobrzeg 79. Kraków 1979.

Co w numerze?