Czy musimy tworzyć plan pracy biblioteki szkolnej?

Nie ma żadnej ogólnopolskiej podstawy prawnej, zgodnie z którą plan pracy biblioteki szkolnej musi w ogóle powstać. Konieczność tworzenia takiego dokumentu uwzględniają jednak czasami przepisy wewnątrzszkolne. Zapisy tego typu mogą się znaleźć w statucie danej placówki, ale bywa też tak, że opracowanie planu pracy biblioteki wynika z bezpośredniego (niekoniecznie pisemnego) polecenia służbowego, jakie otrzymujemy od swojego dyrektora. Niejako przyzwyczailiśmy się do tego, że corocznie tworzymy plan pracy biblioteki, i często nie zadajemy już dodatkowych pytań w tej sprawie. Może jednak warto się zastanowić: dlaczego dyrektorzy proszą nas o jego opracowanie? Oczywiście mogą to uzasadniać bardzo różnie, np. potrzebą planowana i porządkowania pewnych działań w szkole, jednak nierzadko wynika to także z przekonania o konieczności funkcjonowania takiego dokumentu.

Nie ma ogólnopolskiego wymogu tworzenia planu pracy biblioteki szkolnej, jednak w wielu placówkach taki dokument powstaje. Obowiązek jego opracowania może zostać ujęty w statucie szkoły lub wynikać z polecenia służbowego, jakie otrzymujemy od dyrektora.

Rzekoma obligatoryjność powstawania planu pracy biblioteki szkolnej

Plan pracy biblioteki szkolnej znalazł się obok m.in. dziennika biblioteki w stworzonym w 2015 r. i opublikowanym na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji Wykazie dokumentów obowiązujących w przedszkolach, szkołach i placówkach¹. Spis ten opracowano w Ministerstwie Edukacji Narodowej, a następnie zaktualizowano i uzupełniono w ramach projektu „Przywództwo i zarządzanie w oświacie – opracowanie i wdrożenie systemu kształcenia i doskonalenia dyrektorów szkół/placówek”², jednak (co istotne) jego ostatnia aktualizacja odbyła się w styczniu 2018 r.

W całym wykazie dokumentów, do których opracowania lub sporządzenia rzekomo zobligowane są szkoły i przedszkola, wymieniono w sposób tabelaryczny 325 pozycji, przy czym jedynie w dwóch przypadkach nie podano podstawy prawnej wytwarzania wymienionego pisma. Jakich konkretnie? Niestety właśnie tych związanych stricte z naszą pracą. Uznano, że brakuje podstawy prawnej regulującej powstawanie planu pracy biblioteki szkolnej oraz dziennika pracy biblioteki, a przy tym nie ma żadnego oficjalnego wzoru sporządzania takich dokumentów.
Co ciekawe, w rubryce „osoby zobowiązane/uprawnione do wytwarzania lub wypełnienia dokumentu” przy pozycji „plan pracy biblioteki szkolnej” zaznaczono, że nie określono osoby odpowiedzialnej, choć domyślnie jest to nauczyciel bibliotekarz, a sam dokument wpisuje się do dziennika biblioteki. Powiązano zatem ze sobą dwa dokumenty, które faktycznie nierzadko stanowią pewną całość, choć coraz częściej funkcjonują też osobno lub nawet rezygnuje się z tworzenia co najmniej z jednego z nich.

Walka ZNP ze szkolną biurokracją a dokumentacja naszej pracy

W 2019 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego postulował powstanie nowego, pełnego katalogu dokumentów, które muszą być przygotowywane przez nauczycieli, dyrektorów, organy nadzorujące i prowadzące. Powołano nawet specjalny zespół ds. walki z biurokracją w szkole i przeprowadzono wśród ponad 18 tysięcy nauczycieli badania ankietowe dotyczące nadmiaru szkolnej biurokracji. ZNP przedstawił swoje spostrzeżenia i wyniki badań ówczesnemu ministrowi Dariuszowi Piontkowskiemu oraz przewodniczącemu sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, co dało pewne efekty, choć nie takie, jakich można było się spodziewać.

Ministerstwo przyznało, że większość szkolnej biurokracji nie ma poparcia w istniejących przepisach prawnych, i we współpracy z kuratoriami przygotowało zestawienie dokumentów, ale nie takich, których powstanie jest w szkołach obligatoryjne, lecz… takich, które są zbędne. W listopadzie 2021 r. do szkół trafiły wykazy czynności, które zdaniem ministerstwa obciążają nauczycieli, choć w ogóle nie muszą być podejmowane. Wśród przykładów zbędnych dokumentów wymieniono aż trzy związane z naszą pracą: dziennik biblioteki, regulamin korzystania z biblioteki oraz sprawozdanie z pracy bibliotekarza. Nie wspomniano wprawdzie o planie pracy biblioteki szkolnej, ale rezygnacja z dziennika biblioteki (który miał przecież zawierać – zgodnie z wykazem stworzonym wcześniej przez ORE – także plan pracy) oraz sprawozdania bibliotekarza niejako potwierdza, że taki dokument także jest zbędny. Zresztą, jak już zaznaczałam, nie ma żadnego przepisu nakazującego jego powstanie.

W badaniu przeprowadzonym przez ZNP wykazano, że 96,6% nauczycieli chce kontynuowania przez MEiN działań mających na celu dalsze ograniczanie biurokracji w pracy szkół i placówek oświatowych, a ponad 79% respondentów uznało, że przesłany do szkół przez MEN wykaz dokumentów, które nie są wymagane prawem, nie wpłynął na odbiurokratyzowanie pracy w ich placówkach.

Nie trzeba, ale może warto?

Opinie dotyczące konieczności pisania planów pracy biblioteki są podzielone. Część osób najchętniej nie opracowywałoby takich dokumentów, ponieważ uznaje je za zbędne i czasochłonne. Osobiście uważam, że planu pracy nie powinniśmy traktować jako obciążenia, a raczej pomoc w prowadzeniu biblioteki. Myślenie z wyprzedzeniem o podejmowaniu pewnych działań pozwala nam lepiej się do nich przygotować, ale także sprawia, że w naszych głowach może się zrodzić więcej pomysłów na nowe, ciekawe realizacje konkretnych inicjatyw. Traktujmy swoje plany jako pewien zarys działalności, coś, do czego chcemy dążyć, a nie coś, co nam się narzuca lub ma nas w jakikolwiek sposób ograniczać.

Planowanie jako takie jest jedną z podstawowych części zarządzania, a przecież jako bibliotekarze często chcemy być w swoim miejscu pracy osobami decyzyjnymi, wnoszącymi coś od siebie, a nie tylko wykonującymi polecenia dyrektora. Oczywiście nie da się tego osiągnąć bez dobrej współpracy z przełożonym, jednak jeśli te relacje są w pełni poprawne, to dobrze napisany i przedstawiony (bo tworzenie czegoś do szuflady nigdy nie ma sensu!) plan pracy może wskazywać na naszą kreatywność, a jednocześnie podnosić rangę i prestiż samej biblioteki.

A co, jeśli coś nie wyjdzie?

Część bibliotekarzy boi się tworzenia planu pracy (zwłaszcza szczegółowego, uwzględniającego konkretne działania promocyjne i edukacyjne oraz daty ich realizacji), ponieważ nie są przekonani, czy uda im się zrealizować swoje pierwotne założenia. Ważne jest to, abyśmy zawsze pamiętali, że jeśli nie przeprowadzimy jakiejś zaplanowanej imprezy, to nie koniec świata. Wraz ze zmianą okoliczności (np. niespodziewanymi urlopami, wprowadzeniem nauczania zdalnego, przeciążeniem innymi obowiązkami itp.) nasze plany mogą wymagać modyfikacji lub nawet będziemy musieli je porzucić. Jest to całkowicie naturalne. Plan pracy to przecież jedynie pewien rodzaj wyobrażenia, jak mogą wyglądać przyszłe działania, więc nie należy się zbytnio przejmować, że coś nam się nie uda, a coś innego zmodyfikujemy lub dodamy. Jeśli bardzo się boimy, to możemy asekuracyjnie i dla poprawy własnego samopoczucia dodać do stworzonego przez siebie dokumentu adnotację dotyczącą możliwych modyfikacji zaplanowanych działań.

Różne sposoby sporządzania planu pracy biblioteki

Dyrektor szkoły decyduje o tym, czy sporządzamy plan pracy, a jeśli tak zarządzi, to w jakiej formie to robimy oraz w jakim terminie i gdzie go składamy. To, jak wygląda taki dokument, często zależy od sposobu tworzenia go. Plan pracy biblioteki może mieć różną formę. Możliwości są następujące:

osobny, wydrukowany dokument, funkcjonujący niezależnie od dziennika biblioteki szkolnej (zwłaszcza wówczas, gdy dziennika w ogóle nie prowadzimy);
część papierowego dziennika biblioteki szkolnej – wówczas jest zapisywany odręcznie na początku dziennika;
forma elektroniczna, np. w obrębie prowadzonego przez nas programu bibliotecznego;
zarówno forma elektroniczna, jak i papierowa.

Warto dodać na końcu naszego planu pracy adnotację: „Plan pracy biblioteki jest planem otwartym i może ulec modyfikacjom np. w przypadku wprowadzenia obostrzeń spowodowanych pandemią czy nieobecności uczniów lub bibliotekarza”.

Plan pracy biblioteki umieszczony w dzienniku biblioteki

Niezależnie od tego, jaka firma stworzyła dostępne na polskim rynku papierowe dzienniki biblioteki szkolnej, zawierają one tabele, w których ujmuje się plan pracy. Wówczas nasz plan jest podzielony na dwie części: pracę pedagogiczną oraz pracę biblioteczno-techniczną, i zajmuje zazwyczaj jedynie dwie strony umieszczone na początku dziennika. Ma to swoje zalety – mowa bowiem jedynie o krótkich, choć konkretnych adnotacjach – ale także wady, możemy bowiem mieć problem z pomieszczeniem i rozmieszczeniem wszystkiego, co chcemy zawrzeć w dokumencie. Samodzielnie tworzone tabele wydają się lepsze, ponieważ możemy je dopasować do swoich własnych potrzeb³. Optymalnym rozwiązaniem jest jednak rezygnacja z papierowych dzienników bibliotecznych (na rzecz ich elektronicznej wersji) oraz znajdujących się w nich planów pracy – oszczędzamy w ten sposób nie tylko papier, ale i nade wszystko własny czas.

Dziennik biblioteki szkolnej prowadzony w programie bibliotecznym

Programy biblioteczne używane w bibliotekach szkolnych zazwyczaj zawierają specjalny moduł zatytułowany „dziennik biblioteki szkolnej”, w którego obrębie wpisuje się także plan pracy. Nie znajdziemy w takich przypadkach podziału na pracę pedagogiczną i biblioteczno-techniczną, a jedynie rozwijaną listę zamierzeń, które chcemy realizować. Niektóre zamierzenia mogą istnieć w programie od początku, ale zazwyczaj musimy i tak dodać także swoje propozycje. Zaczynając tworzenie planu pracy w MOL-u NET+, musimy wejść w ustawienia tego programu i dopisać wykonywanie przez nas zadania. Dopiero później możemy przejść do modułu dziennika biblioteki i tam w części „plan pracy” do wybranych przez siebie zamierzeń dopisać ich treści, a zatem konkretne już działania prowadzone w obrębie ogólnego punktu. W przypadku zajęć związanych z rozwijaniem i promowaniem czytelnictwa możemy ująć takie zamierzenia jak: konkursy, wystawy, wycieczki, spotkania autorskie, zajęcia biblioteczne, prowadzenie kółka czytelniczego. Treści tych zamierzeń będą mocno skonkretyzowane i zależne od naszych indywidualnych potrzeb, możliwości, a czasem także zainteresowań. W dalszej części artykułu przedstawimy propozycje działań pedagogicznych prowadzonych przez szkolnych bibliotekarzy. Z kolei przykładowe zamierzenia oraz sposoby ich realizacji w przypadku prac biblioteczno-technicznych mogą być w każdym roku podobne i prezentować się następująco:

Przykładowe rodzaje zamierzeń dotyczące prac biblioteczno-technicznych	Przykładowe treści zamierzeń
Opracowanie zbiorów	techniczne opracowanie dokumentów; formalne i rzeczowe opracowanie dokumentów; akcesja czasopism.
Gromadzenie zbiorów bibliotecznych	porównanie cen w wybranych księgarniach/hurtowniach; sporządzanie listy lub list dokumentów proponowanych do zakupu; zakup zbiorów bibliotecznych; stworzenie protokołu przyjęcia darów; pozyskiwanie zbiorów bibliotecznych od darczyńców.
Przechowywanie zbiorów	włączanie nowych książek do zbiorów; odkładanie na półki zwróconych zbiorów; tworzenie oznaczeń działowych.
Oprawa i konserwacja zbiorów	okładanie książek folią; sklejanie zniszczonych egzemplarzy; oprawianie roczników czasopism; naprawa okładek lub tworzenie nowych; doklejanie brakujących stron; czyszczenie książek.
Selekcja zbiorów	wybór zbiorów do zubytkowania; tworzenie protokołu selekcji zbiorów; przekreślanie znaków własnościowych;
Skontrum	praca w komisji do spraw przeprowadzania skontrum.
Obsługa czytelników	wypożyczanie zbiorów i przyjmowanie zwrotów; wypożyczanie podręczników szkolnych; udostępnienia zbiorów w czytelni; wydawanie materiałów ćwiczeniowych.
Ewidencja zbiorów	opisanie dokumentu wpływu.
Uaktualnienie list czytelników	usunięcie nieaktywnych czytelników; dodanie nowych czytelników.
Uzgodnienie wartości księgozbioru	kontakt z księgowością – porównanie wartości księgozbioru.

Co brać pod uwagę, tworząc plan pracy biblioteki?

Dobrze napisany plan pracy powinien z jednej strony uwzględniać zadania wspólne wszystkim bibliotekom szkolnym, a z drugiej mieć cechy indywidualne − odzwierciedlać charakter zarówno danej szkoły, jak i pracującego w niej bibliotekarza. Aby tak się stało, pisząc taki dokument, warto wziąć pod uwagę: przepisy ogólnopolskie, przepisy wewnątrzszkolne, własne pomysły, umiejętności i zainteresowania. Ogólne zadania biblioteki szkolnej zostały określone w art. 104 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – prawo oświatowe. Z kolei do wewnątrzszkolnych dokumentów, o których powinniśmy pamiętać, opracowując plan pracy biblioteki, należą:

statut szkoły – powinien on zawierać zakres zadań bibliotekarza oraz zapisy związane z organizacją biblioteki szkolnej, warunkami i zakresem współpracy biblioteki szkolnej z uczniami, nauczycielami i rodzicami oraz innymi bibliotekami⁴;
zakres obowiązków nauczyciela bibliotekarza, jaki podpisujemy, rozpoczynając pracę w danej szkole;
szkolny program wychowawczo-profilaktyczny naszej szkoły;
regulamin biblioteki szkolnej;
plany pracy zespołów, których jesteśmy członkami – zazwyczaj jako bibliotekarze należymy do zespołu nauczycieli przedmiotów humanistycznych lub zespołu nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej, ale możemy także należeć do innych zespołów, np. do zespołu do spraw promocji szkoły.

Plan pracy biblioteki nabierze ponadto cech indywidualnych, jeśli uwzględnimy w nim:

ewentualny udział szkoły w Narodowym Programie Rozwoju Czytelnictwa lub innych programach czytelniczych i edukacyjnych;
współpracę z organizacjami uczniowskimi działającymi na terenie szkoły (np. samorządem uczniowskim, kołami zainteresowań, wolontariatem);
współpracę szkoły z konkretnymi instytucjami kultury, placówkami edukacyjnymi, organizacjami, fundacjami itp.;
zapisy zawarte w naszym planie rozwoju zawodowego (jeśli jesteśmy w trakcie awansu zawodowego);
prowadzone lub współprowadzone przez nas (dotyczy to zwłaszcza nauczycieli starających się o stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego) innowacje pedagogiczne;
projekty oraz akcje edukacyjne prowadzone na terenie naszej szkoły przez innych nauczycieli, do których możemy w jakikolwiek sposób (chociażby proponując literaturę tematyczną) dołączyć.

Kierunki polityki oświatowej a plan pracy biblioteki

Część bibliotekarzy szkolnych, tworząc plan pracy biblioteki, uwzględnia w nim działania związane z aktualnymi kierunkami realizacji polityki oświatowej państwa. Zdarza się, że wymaga tego dyrektor szkoły, jednak często jest to jedynie nasza inicjatywa. Realizowanie przez nas podstawowych kierunków polityki oświatowej narzucanych szkołom przez ministerstwo ma oczywiście swoje plusy – m.in. sprawia, że nasz plan pracy każdorazowo jest oryginalny, uwzględnia nieco inne treści. Warto jednak uważać, aby nie przesadzić z nagromadzeniem w planie zadań, które nie są związane stricte z promocją samego czytelnictwa. Nie zawsze możemy, a nawet powinniśmy angażować się we wszystko. Nigdy nie jesteśmy ekspertami od każdego działania, a kierunki polityki oświatowej powinni realizować różni nauczyciele zgodnie ze swoimi kompetencjami i potrzebami szkoły.

Patroni roku a plan pracy biblioteki

Sejm i Senat RP corocznie ustalają kilku patronów danego roku kalendarzowego, uwzględniając przy tym najczęściej okrągłe rocznice życia lub śmierci ważnych postaci. Część bibliotekarzy szkolnych chętnie promuje patronów roku, tworząc własne, oryginalne wydarzenia lub korzystając z powstałych już materiałów np. opracowywanych przez biblioteki pedagogiczne⁵, czasopisma⁶, blogerów⁷. Z pewnością warto z początkiem danego roku dowiedzieć się, jakie duże rocznice nas czekają, a następnie zdecydować, co faktycznie w naszej szkole warto promować i w jaki sposób najlepiej to zrobić, pamiętając przy tym, że nie musimy angażować się we wszystko, a jedno dobrze przeprowadzone działanie może dać lepsze efekty niż kilka innych. Istotne wydają się także propagowanie sylwetki patrona lub patronki naszej szkoły (jeśli oczywiście takiego mamy) oraz uwzględnianie w naszych planach pracy rocznic związanych z jego lub jej życiem i działalnością.

Przykłady konkursów organizowanych przez biblioteki

Pisząc plan pracy biblioteki, należy uwzględnić w nim wszelkie prowadzone przez nas działania związane z upowszechnianiem czytelnictwa. W tabeli na sąsiedniej stronie przedstawiamy przykładowy różnego typu konkursów, których organizacja może wpływać na kształtowanie pozytywnego wizerunku biblioteki szkolnej oraz popularyzację czytelnictwa.

W przedstawionej tabeli nie uwzględniłam oczywiście wszystkich rodzajów konkursów oraz ich różnorakich wariantów. Inne moje propozycje to m.in. konkursy na przebranie za wybraną postać literacką, memy związane z literaturą, komiksy, których akcja rozgrywa się w bibliotece. Warto także pamiętać o możliwości tworzenia imprez niejednorodnych pod względem rodzaju, np. fotograficzno-literackich czy literacko-plastycznych. Osobne kategorie stanowią ponadto wszelkiego rodzaju gry miejskie, terenowe, biblioteczne escape roomy oraz zmagania z wykorzystaniem gier planszowych i komputerowych. Oprócz działań podejmowanych przez nas warto także proponować swoim uczniom inicjatywy miejskie, wojewódzkie, ogólnopolskie i międzynarodowe. Pamiętajmy przy tym, że bibliotekarz nie zawsze musi być bezpośrednio zaangażowany w przygotowywanie uczniów do różnego typu konkursów – jego rola może się sprowadzać do informowania o konkretnych wydarzeniach i promowania ich (np. na facebookowym fanpage’u biblioteki), a gotowe prace mogą sprawdzać inni nauczyciele.

Przykłady szybkich zabaw organizowanych w bibliotece

Niestety część z bibliotekarzy szkolnych nie ma czasu (np. z powodu natłoku innych obowiązków lub bardzo małej liczby godzin) na prowadzenie czasochłonnych działań związanych z upowszechnianiem czytelnictwa. W takiej sytuacji warto przygotowywać dla swoich czytelników przynajmniej krótkie zabawy lub zadania zachęcające ich do odwiedzania biblioteki i sięgania po książki. Do sprawdzonych pomysłów w tym zakresie należą m.in. następujące działania:

zadania z użyciem papierowych kart książek, np. układanie takich kart na czas według numerów inwentarzowych lub alfabetycznie;
zabawa „hej, Czytelniku, zgadnij, ile jest… w słoiku” – do słoika wkładamy wybrane przedmioty (np. jesienią kasztany, w Światowy Dzień Zwierząt – plastikowe zwierzątka, w walentynki – ciasteczka w kształcie serduszek), a następnie prosimy, aby każdy czytelnik wypożyczający danego dnia książkę spróbował zgadnąć, ile ich tam umieściliśmy, i wpisał proponowaną przez siebie liczbę na karteczkę, którą wrzuci wraz ze swoim imieniem i nazwiskiem do oznakowanego pudełka;
rozwiązywanie zagadek, rebusów, quizów, krzyżówek, układanie puzzli;
losowanie cytatów na wybrany temat – każdy czytelnik wypożyczający coś w danym dniu może wylosować dla siebie cytat, złotą myśl;
kolorowanie ilustracji do książek lub obrazków przedstawiających bohaterów literackich;
tworzenie zakładek do książek;
odnajdywanie różnic pomiędzy ilustracjami;
rozwiązywanie zadań z wykorzystaniem gazetek ściennych lub plakatów – odpowiedzi na wylosowane przez uczniów pytania znajdują się na wcześniej przygotowanych gazetkach lub na zawieszonych w bibliotece plakatach;
wyzwania czytelnicze, np. przeczytanie po jednej książce z danej kategorii (osiągnięcia możemy zaznaczać na specjalnych kartach/biletach)⁹;
odszukiwanie między regałami ukrytych przedmiotów związanych z konkretnymi książkami – przedmioty mogą być ponumerowane, aby po ich prawidłowym ułożeniu odczytać jakieś hasło (np. łącząc pierwsze litery przedmiotów w odpowiedniej kolejności).

Ogólnopolskie projekty i akcje, w których możemy wziąć udział

Przygotowując swój plan pracy, warto zapoznać się także z miejskimi, regionalnymi, ogólnopolskimi oraz międzynarodowymi projektami i akacjami, do których możemy dołączyć. Nie wszystko jesteśmy wstanie przewidzieć – często o ciekawych inicjatywach dowiadujemy się w trakcie roku szkolnego – jednak część dużych projektów ma charakter cykliczny i cieszy się powodzeniem od wielu lat. O to, jakie działania związane z upowszechnianiem czytelnictwa są prowadzone w naszym mieście i województwie, warto pytać np. w bibliotekach pedagogicznych, na spotkaniach sieci bibliotekarzy, w wydziałach edukacji. Poniżej prezentujemy zestawienie ogólnopolskich projektów, do których możemy dołączyć jako bibliotekarze szkolni.

Ciekawe projekty edukacyjne często są podejmowane przez stowarzyszenia i fundacje. Warto śledzić strony internetowe i media społecznościowe np. Fundacji „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom”, Fundacji Powszechnego Czytania czy Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Inicjatywy czytelnicze nierzadko są prowadzone także przez różnego rodzaju wydawnictwa, w tym oczywiście również przez „Bibliotekę w Szkole”.

Przykłady ogólnopolskich projektów i akcji

Cechy dobrego planu pracy

Nie ma jednego schematu, który zagwarantuje, że nasz plan pracy będzie idealny. Sami musimy dostosować do siebie podstawowe zadania i wymagania, jakie stawiają przed nami przepisy oraz nasi dyrektorzy, a przy tym dobrze ocenić siły na zamiary, tworząc dokument, który będzie:

realny – możliwy do zrealizowania;
zupełny – obejmujący wszystkie zadania biblioteki szkolnej oraz sposoby ich realizacji, a przy tym uwzględniający terminy i określający osoby odpowiedzialne za jego wdrożenie;
konkretny − jasno i rzeczowo sformułowany;
terminowy – uwzględniający zarówno działania prowadzone stale, na bieżąco, jak i te z konkretnymi deadline’ami;
spójny − z przepisami ogólnopolskimi i wewnątrzszkolnymi oraz spójny wewnętrznie, tj. zawierający zadania prawidłowo dobrane do danych celów;
perspektywiczny – uwzględniający rozwój danej szkoły i biblioteki, ich dostosowywanie do zmieniających się potrzeb i warunków.

Przykładowy plan pracy biblioteki szkolnej

W planie, który publikujemy, uwzględniono jedynie przykładowe działania podejmowane na rzecz rozwoju czytelnictwa. Pamiętajmy, że jako bibliotekarze nie jesteśmy zobligowani do robienia wszystkiego. Na szczęście nie w każdej szkole bibliotekarz jest zmuszany przez dyrekcję do prowadzenia lekcji w ramach zastępstw, nie zawsze musi być np. opiekunem szkolnego wolontariatu lub samorządu szkolnego, członkiem zespołu do spraw promocji itp. To, które działania uwzględnimy w naszym planie pracy, często wynika z ustaleń, jakie poczynimy z naszymi przełożonymi, oraz tego, czy jesteśmy w trakcie awansu zawodowego. Jeśli ubiegamy się o kolejny stopień zawodowy, w planie pracy biblioteki mogą się znaleźć dodatkowe punkty, takie jak np.:

prowadzenie lekcji obserwowanych przez dyrektora szkoły;
prowadzenie lekcji otwartych, w których uczestniczą inni nauczyciele;
opracowanie i przeprowadzenie innowacji pedagogicznej;
obserwowanie zajęć prowadzonych przez innych nauczycieli;
tworzenie artykułów branżowych.

Nie bez znaczenia są jednak także nasze zainteresowania i umiejętności. Jedni z nas będą lepiej się czuli, przygotowując zajęcia i konkursy plastyczne, a inni będą woleli np. prowadzić kółko czytelnicze, warsztaty teatralne, zajęcia literackie lub lekcje dotyczące nowych technologii. Pisząc swój plan pracy, uwzględniajmy w nim siebie, a wówczas jego realizacja stanie się przyjemnością – będzie nie tylko efektywna, ale także efektowna.

Artykuł 104 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – prawo oświatowe

„Organizacja biblioteki uwzględnia w szczególności zadania w zakresie:

gromadzenia i udostępniania podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych oraz innych materiałów bibliotecznych, zgodnie z art. 22aj ustawy o systemie oświaty;
tworzenia warunków do efektywnego posługiwania się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi;
rozbudzania i rozwijania indywidualnych zainteresowań uczniów oraz wyrabiania i pogłębiania u uczniów nawyku czytania i uczenia się;
organizowania różnorodnych działań rozwijających wrażliwość kulturową i społeczną uczniów, w tym w zakresie podtrzymywania tożsamości narodowej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych, mniejszości etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym;
przeprowadzania inwentaryzacji księgozbioru biblioteki szkolnej, z uwzględnieniem przepisów wydanych na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. z 2019 r.)”.

Co w numerze?