Jednym z najbardziej znaczących efektów pracy Koło Przyjaciół Biblioteki działającego przy bibliotece Zespołu Szkół w Czaczu jest książka „Co w sercu Czacza dzieje się?”. Książka jest antologią twórczości poetyckiej uczniów naszej szkoły. Prace nad ta publikacją trwały blisko 3 lata.

W styczniu 2001 r. biblioteka szkolna ogłosiła wielką akcję zbierania wierszy napisanych przez uczniów. Akcja ta spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem. Napłynęło ponad 200 wierszy. Ponadto uczniowie lub nauczyciele dostarczali utwory poetyckie w odpowiedzi na konkursy i ogłoszenia reklamujące akcję gromadzenia uczniowskich wierszy.

Wiersze, po przepisaniu i wydrukowaniu w pracowni komputerowej, były ilustrowane i umieszczane w Księdze Twórczości Uczniów, która z roku na rok rozrastała się. Księga miała charakter segregatorów, do których włączane były na bieżąco nowe utwory. Zarówno uczniowie, jak i goście odwiedzający szkołę, chętnie ją przeglądali, czytali wiersze uczniów i podziwiali ilustracje.

Nasza inicjatywa spotkała się z dużym zainteresowaniem nie tylko na terenie szkoły. Zaczęły o niej pisać lokalne czasopisma. Młodzi redaktorzy księgi i poeci mieli wielokrotnie okazję spotykać się z dziennikarzami prasy lokalnej i udzielać im wywiadów, co było dla nich nowym i bardzo ciekawym doświadczeniem oraz dużym przeżyciem.

Efektem tak dużego zainteresowania księgą był pomysł wydania wierszy drukiem. Przygotowania do publikacji książki zajęły nam pół roku. Od grudnia 2003 r. do czerwca 2004 r. w szkole realizowany był projekt edukacyjny „Jak powstawała książka?”. Projekt obejmował szkołę podstawową i gimnazjum. Ogółem do pracy nad książką zostało włączonych blisko 100 uczniów (czyli prawie 1/3 uczniów szkoły). Byli to zarówno autorzy wierszy, jak i ilustratorzy oraz redaktorzy czyli członkowie Koła Przyjaciół Biblioteki.

Wiersze podzielono tematycznie na siedem działów. W obrębie działów utwory uszeregowano w porządku alfabetycznym według tytułów. Oprócz wierszy w książce jest opis historii szkoły w Czaczu wraz wykonanymi przez uczniów szkicami pałacu, w którym mieści się szkoła. Nie zabrakło takich elementów, jak indeks autorski, spis treści, wstęp, stopka redakcyjna, strona tytułowa. Projekt okładki powstał w wyniku konkursu. Tytuł książce nadali członkowie Koła Przyjaciół Biblioteki. Redakcją techniczną i ostatecznym przygotowaniem książki do druku zajął się nauczyciel bibliotekarz.

Nakład książki wyniósł 500 egzemplarzy, a koszt druku około 3500 zł. W pozyskiwaniu sponsorów nieocenioną pomocą służył nam dyrektor szkoły, który był ponadto bardzo życzliwy naszej inicjatywie i wielokrotnie udzielał nam różnorodnego wsparcia. Wśród sponsorów znalazły się zarówno organizacje samorządowe, szkolne jak i np. hurtownie dostarczające towar do sklepiku szkolnego.

Wszyscy uczniowie biorący udział w powstaniu książki otrzymali ją za darmo. Inne zainteresowane osoby mogły ją kupić. Promowaliśmy naszą publikację na terenie szkoły (publikacje na stronie internetowej szkoły oraz biblioteki szkolnej, na łamach szkolnego czasopisma „Kleks”, wieczory poezji przy świecach), a także poza szkołą poprzez publikacje na łamach kilku lokalnych czasopism. Członkowie KPB uczestniczyli w konferencji metodycznej dla nauczycieli bibliotekarzy regionu leszczyńskiego, na której opowiedzieli o swojej pracy nad książką, zaprezentowali książkę, recytowali wiersze. Sprzedawaliśmy też książkę na festynie „Żegnaj szkoło na wesoło” zorganizowanym dla okolicznych wsi na zakończenie roku szkolnego.

Należy zaznaczyć, że efektem naszej pracy jest nie tylko książka. Ogromnym sukcesem jest to, że udało nam się osiągnąć wszystkie cele projektu. Pozyskaliśmy do współpracy wielu uczniów i nauczycieli. Nie spodziewaliśmy się, że nasza inicjatywa zatoczy tak szerokie kręgi i zainteresuje tak wielu ludzi także poza szkołą.

Udało nam się ponadto odkryć prawdziwe talenty poetyckie i wypromować je poza szkołą. W czerwcu 2004 r. liczna grupa młodych poetów z naszej szkoły wzięła udział m. in. w powiatowym konkursie poetyckim pt. „Nie tylko Kościan słowem malowany” zorganizowanym przez Miejską Bibliotekę w Kościanie. Odnieśliśmy wtedy ogromny sukces. Wiersze uczniów naszej szkoły zajęły pierwsze i drugie miejsce oraz zdobyły wyróżnienia.

Jak powstawała książka? Projekt edukacyjny

Projekt był kontynuacją prac już wcześniej rozpoczętych w bibliotece i na zajęciach Koła Przyjaciół Biblioteki. Obejmował zadania mające na celu doprowadzenie do publikacji antologii twórczości uczniów w formie książki i jej aktywną promocję na terenie szkoły i w środowisku lokalnym. Projekt był realizowany we wszystkich klasach zespołu. Poszczególne zadania realizowano także na zajęciach Koła Przyjaciół Biblioteki, kółka polonistycznego i plastycznego. Do niektórych zadań projektu zostali włączeni nauczyciele realizujący program ścieżki międzyprzedmiotowej Edukacja czytelnicza i medialna (nauczyciel bibliotekarz – koordynator projektu, nauczyciele języka polskiego, historii, informatyki, sztuki) oraz nauczyciele wychowawcy.

Realizacja projektu przewidziana została na okres około 6 miesięcy.

Cele projektu:

Stymulowanie i ujawnianie różnych uzdolnień i zainteresowań – poetyckich, plastycznych, dziennikarskich, redaktorskich.
Zachęcanie uczniów do ekspresji literackiej.
Zachęcanie do rozwijania wyobraźni i inwencji twórczej.
Pomoc w śmiałym i swobodnym wyrażaniu swoich myśli i pragnień.
Kształtowanie aktywnych postaw wobec rzeczywistości.
Poszukiwanie i gromadzenie utworów poetyckich napisanych przez uczniów.
Wdrażanie do twórczego i krytycznego myślenia (selekcja materiałów).
Opracowanie redakcyjne utworów i przygotowanie ich do publikacji w formie książki.
Doskonalenie umiejętności posługiwania się technologią informacyjną.
Wdrażanie do prowadzenia działalności wydawniczej.
Wdrażanie do prowadzenia działalności promocyjnej i reklamowej książki.
Przygotowanie do pracy w grupie.
Rozwijanie odpowiedzialności za pracę własną i całej grupy.
Rozwijanie samodzielności i kreatywności.
Nabycie umiejętności planowania działań prowadzonych w środowisku szkolnym i społecznym.
Wzmacnianie poczucia własnej wartości uczniów,
Rozwijanie poczucia przynależności i umiejętności współpracy.

Planowane efekty projektu:

Zachęcenie i wdrożenie uczniów do podejmowania inicjatyw, do pracy twórczej.
Stworzenie uczniom warunków sprzyjających ich włączaniu się w działalność na rzecz szkoły, w połączeniu ze stworzeniem atrakcyjnej formy spędzania wolnego czasu.
Odkrycie uczniów utalentowanych poetycko plastycznie, dziennikarsko i ich promocja.
Zgromadzenie, opracowanie i publikacja antologii twórczości uczniów naszej szkoły w formie książki.
Włączenie do działalności promocyjnej i reklamowej książki całej społeczności szkolnej (uczniów i nauczycieli).
Promocja twórczości uczniów poza szkołą (lokalna społeczność, media, biblioteki pozaszkolne, inne biblioteki szkolne i szkoły).

Szczegółowy plan działań:
Zadania	Formy i metody pracy
1. Zapoznanie z celami i formami realizacji projektu.	Zapoznanie z zadaniami projektu na lekcjach wychowawczych w poszczególnych klasach.
2. Ogłoszenie akcji gromadzenia utworów poetyckich uczniów.	Przygotowanie plakatów i ulotek reklamujących akcję.
3. Wieczór poetycki z okazji świąt Bożego Narodzenia.	Przygotowanie montażu poetyckiego z wykorzystaniem utworów poetyckich napisanych przez uczniów. Zorganizowanie imprezy w bibliotece szkolnej.
4. Spotkanie autorskie z regionalną poetką.	Prelekcja, pogadanka, czytanie wierszy przez autorkę, czytanie własnych wierszy przez uczniów, dyskusja.
5. Gromadzenie i selekcja utworów poetyckich dostarczanych przez uczniów.	Zbieranie materiałów i ich wstępna selekcja. Zadanie realizowane będzie na bieżąco w miarę dostarczania utworów.
6. Czacz i okolice – historia, zabytki, ciekawe miejsca.	Przeprowadzenie zajęć z okazji rocznicy wyzwolenia Czacza (na lekcjach historii we wszystkich klasach gimnazjum). Przygotowanie folderów informacyjnych i reklamowych.
7. Konkurs poetycki „Czacz moją najbliższą ojczyzną”.	Ogłoszenie konkursu przez bibliotekę szkolną na najlepszy wiersz.
8. Warsztaty z udziałem redaktora, pracownika drukami.	Jak selekcjonować napływające materiały? Jak projektować szatę graficzną poszczególnych stron w książce, jej strony tytułowej i okładki? Jak pracuje redakcja? (praca w grupach, burza mózgów, działania twórcze, metoda problemowa).
9. Opracowanie techniczne utworów.	Redakcja techniczna wierszy; praca w programie Word, korekta tekstów. Ustalenie układu graficznego strony. Zadanie realizowane będzie na bieżąco w miarę dostarczania utworów.
10. Ilustrowanie książki.	Wykonanie ilustracji do wybranych wierszy przez uczniów uzdolnionych plastycznie, stosowanie różnych technik plastycznych, komputerowych, praca w programie Corel.
11. Z wizytą w drukarni.	Zorganizowanie wycieczki do drukarni. Zapoznanie z technikami druku i składu książek.
12. Składanie książki.	Ostatnia korekta, ustalenie układu treści książki, segregowanie wg. treści, podział na działy, wybranie tytułu książki i tytułów działów, projektowanie strony tytułowej.
13. Tworzenie aparatu informacyjnego książki.	Rodzaje i znaczenie indeksów w książce, sporządzanie indeksu autorskiego i tytułowego, stopki redakcyjnej, znaczenie wstępu w książce, wspólne redagowanie treści wstępu.
14. Udostępnienie książki w formie segregatora.	Książka zostanie udostępniona w bibliotece szkolnej, segregator będzie można na bieżąco uzupełniać o nowe utwory.
15. Projektowanie okładki do książki (konkurs ogólnoszkolny).	Uczniowie projektują okładki do książki z wykorzystaniem różnych technik plastycznych i komputerowych (w programie Corel). Najlepszy projekt zostanie wybrany w formie ogólnoszkolnego konkursu - głosowanie uczniów.
16. Publikacja książki.	Nawiązanie współpracy z drukarnią i oddanie materiałów do publikacji. Ustalenie formy książki i jej nakładu.
17. Autorski wieczór poezji.	Zorganizowanie wieczoru promocyjnego twórczości uczniów; uczniowie czytają własne wiersze, opracowują scenariusz imprezy, ogłoszenia i zaproszenia dla gości (uczniowie, rodzice, nauczyciele, przedstawiciele władz lokalnych oraz mediów).
18. Powiatowy konkurs poetycki „Nie tylko Kościan słowem malowany”.	Udział w pozaszkolnym konkursie poetyckim. Zorganizowanie wstępnych eliminacji do konkursu na terenie szkoły.
18. Promocja i reklama twórczości uczniów.	Reklama w szkolnym czasopiśmie KLEKS, w czasopismach lokalnych, plakaty, ulotki, ogłoszenia, kiermasz książek, wieczór promocyjny twórczości dla uczniów, nauczycieli i rodziców, Publikacje na stronach internetowych szkoły i biblioteki szkolnej, prezentacja książki na spotkaniu metodycznym nauczycieli bibliotekarzy.

Prezentacja projektu

Termin prezentacji: festyn dla mieszkańców okolicznych wsi „Żegnaj szkoło na wesoło”, biblioteka szkolna, internet (na bieżąco).
Formy prezentacji:

prezentacja księgi w formie segregatorów,

reklama publikacji książkowej na terenie szkoły i poza nią – ogłoszenia, plakaty, publikacje prasowe, spotkania autorskie, informacje na stronie internetowej szkoły i biblioteki,

udostępnianie książki w formie bezpłatnej (dla twórców i redaktorów książki) i płatnej.

Uczestnicy prezentacji: uczniowie Zespołu Szkół, nauczyciele i pracownicy szkoły, rodzice, mieszkańcy okolicznych wsi, przedstawiciele mediów lokalnych, przedstawiciele władz lokalnych, nauczyciele bibliotekarze z innych szkół.

Ocena efektów projektu

Miarą oceny projektu będzie publikacja w formie książki i liczba sprzedanych egzemplarzy oraz zainteresowanie publikacją i opinie czytelników z różnych środowisk. Ponadto ocena projektu będzie oparta na: ankietach, wywiadach, rozmowach przeprowadzonych z uczestnikami i odbiorcami projektu.

Bibliografia

Błażejewska H.: Metoda projektu. „Biblioteka w Szkole” 2001 nr 9 s. 11-14.

Buczyńska G.: Nie święci wiersze piszą: poetyckie podróbki w szkole. „Biblioteka w Szkole” 2002 nr 6 s. 18.

Fadrowska-Adamczyk S.: Wspieramy twórcze postawy uczniów. „Biblioteka w Szkole” 2000 nr 10 s. 18.

Iwanicka I.: Popularyzacja poezji w bibliotece szkolnej. „Biblioteka w Szkole” 2003 nr 1 s. 16.

Mikina A., Zając B.: Jak wdrażać metodę projektów? Kraków 2001.

Mokrzyszewska D.: Twórczość dziecka. „Życie Szkoły” 1996 nr 10 s. 601-602.

Musiał D.: Projekt integracji technologii informacyjnej z innymi przedmiotami nauczania. „Edukacja Medialna” 2001 nr 3 s. 35-36.

Słyk M.: Praca z uczniem zdolnym. „Życie Szkoły” 2000 nr 4 s. 206-208.

Uczenie metodą projektów. Warszawa 2002.

Wawrzonkowska J.: Promocja i reklama twórczości dzieci. „Biblioteka w Szkole” 2003 nr 5 s. 6-7.

Wileczek A.: Potencjał projektu. „Język Polski w Gimnazjum” 2001/2002 nr 4 s. 73-79.

Co w numerze?