Publikujemy 2 listy Barbary Rosiek (autorki książki Pamiętnik narkomanki) w sprawie uzależnień – list do młodzieży i list do rodziców. Oba listy Barbara Rosiek napisała na prośbę naszej redakcji sporo lat temu, ale niewątpliwie cały czas są one bardzo aktualne. Ich walorem jest autentyzm, jasny, bezpośredni przekaz oraz fakt, że zostały napisane przez autorkę książki, która od lat cieszy się dużą popularnością wśród uczniów.

Listy można wykorzystywać na wiele sposobów – zarówno w pracy z młodzieżą, jak i w przekazie do rodziców. Niektórzy rodzice, będąc w wieku szkolnym, zapewne czytali Pamiętnik narkomanki, więc jest to dodatkowy walor.

Barbara Rosiek zmarła na początku 2020 r.

List Barbary Rosiek do młodzieży

Nazywam się Barbara Rosiek; jestem autorką książek Pamiętnik narkomanki, Kokaina. Przeszłam przez piekło uzależnienia. Brałam narkotyki przez 10 lat.

Zaczęło się bardzo niewinnie – ktoś mnie poczęstował morfiną. Bałam się pierwszego zastrzyku, ale chciałam wiedzieć, jak to jest. Powiedziałam sobie, że to mój pierwszy i ostatni raz. Jakże się myliłam. Nie wiedziałam, że już po tym pierwszym zastrzyku stałam się narkomanką. Nic poza braniem się nie liczyło. A przecież miałam dopiero 14 lat.

Udało mi się skończyć szkołę podstawową, nikt nie wiedział, kim jestem, dlaczego tak się dziwnie zachowuję. Nie miałam bliskiej osoby, której mogłabym wszystko opowiedzieć. NIE MIAŁAM PRZYJACIELA.

W szkole średniej utrzymałam się przez pierwszą klasę, drugi rok był już niemożliwy. Nie potrafiłam wstać z łóżka, chyba że szłam po narkotyk. W końcu rodzice zorientowali się, że się ze mną coś dzieje i zamknięto mnie w psychiatryku. Przeżyłam kolejny wstrząs.

Po szpitalu dalej grzałam, okresami bardzo ostro. Miałam jednak w sobie jakiś instynkt samozachowawczy i zgłosiłam się na leczenie. Wytrzymałam tam 8 miesięcy. Odeszłam, bo musiałam brać narkotyki. W szkole dotarłam do matury, którą zdawałam na trzeźwo, po odtruciu się. Rodzice bali się, że mogę ich zostawić na zawsze i pójść na ulicę. Dom był dla mnie ostatnią nadzieją.

I wtedy pojawiła się polska heroina, tzw. kompot, którego produkcji szybko się nauczyłam. Kompot był wszędzie. Rodzice widzieli, jak gasnę, i byli bezsilni. Dla mnie liczył się tylko narkotyk.

Pewnego dnia, po kolejnych zapaściach i reanimacjach, zrozumiałam, że umieram. Byłam bardzo wyniszczona. Resztką sił podjęłam walkę o siebie, jak zwykle sama. Dostałam się na studia psychologiczne. Ale narkotyk jeszcze długo mi towarzyszył. Potem była wstrząsająca śmierć mojej przyjaciółki Marzeny. Mówiłam sobie – jeszcze żyję i to jest najważniejsze, później przyjdzie czas na inne sprawy, na miłość, bliskość.

Widmo przeszłości ścigało mnie jeszcze długo. Ale w końcu zaczęłam dbać o siebie. Skończyłam psychologię. Z trudem uczyłam się żyć w normalnym świecie. Moje uczucia stawały się prawdziwe, potrafiłam znów śmiać się i płakać, polubiłam siebie i ludzi.

Wiem, że do końca życia będę musiała uważać, by jednym gestem nie przekreślić wszystkiego. Pomagam innym narkomanom i ich rodzinom.

Niewiele osób wychodzi z nałogu. Mnie się udało, ale cały czas płacę zdrowiem za tamte lata. Ufam, że dane mi będzie jeszcze trochę tutaj być, by cieszyć się zwykłym życiem.

Barbara Rosiek

Pewnego lata, będąc już na studiach psychologicznych, napisałam Pamiętnik narkomanki. Miałam wtedy dopiero dwa lata abstynencji. Narkotyki brałam 10 lat.

Najpierw jest fajnie, masz nowych „przyjaciół”, wspólne tajemnice, poczucie przynależności do innych.

Wszystko przestaje być ważne. To nic, że po pierwszym strzale zarzygałeś pół mieszkania, skoro „pomocna” dłoń podaje ci następną działkę. I zaczynasz się czuć jak bóstwo, nie czujesz zła, wszyscy są życzliwi i mili, uśmiechasz się do całego świata. Wystarczy Cię przytulić i pękasz, nie wiedząc, co się z Tobą dzieje, dlaczego nagle jesteś taki rozklejony. Ty, twardy facet czy świetna dziewczyna. A wcześniej nie wiedziałeś, kim jesteś, po co żyjesz, czy jesteś kochany.

Sprawa jest prosta. Ktoś wcześniej nie przytulił, nie powiedział prostych słów – kocham cię. Może w domu nie było na to czasu, a może nie było z kim pogadać, bo rodzice jak zwykle nieobecni, zajęci jakimiś swoimi sprawami, interesami albo po prostu pijani.

Zaczyna się przyjemnie, ale po jakimś czasie nagle gasną przyjaciele, stare ćpuny po prostu zabiera śmierć, inni są na detoksie, bo czują, że już nie zarobią na następną dawkę narkotyku, inaczej jak kradzieżą, żebraniną czy prostytucją. Pewnego dnia budzisz się z przerażeniem, że musisz, ale po prostu musisz wziąć działkę, bo właśnie tego cudownego poranka dopadł Cię głód fizyczny. Może to być za miesiąc czy pół roku, ale musi być. W swoim mniemaniu nie masz innego wyjścia, tylko to jedno – muszę natychmiast wziąć działkę. Roztrzęsione ręce szukają jakiegoś numeru telefonu, albo po prostu trzeba wyjść na ulicę, by wyżebrać trochę forsy lub sprzedać się jakimś obślizgłym facetom.

Ratujesz się detoksem, jeżeli jest akurat wolne miejsce. Zamiast do ośrodka wracasz jednak na ulicę, bo lecisz na mniejszych dawkach. Głód psychiczny jest nie do wytrzymania. A już wyprzedałeś wszystkie swoje rzeczy, rodzice zamykają dom, wyrzucają cię na ulicę za kradzież pieniędzy czy jakiegoś sprzętu. Zaczynasz panicznie się bać, co będzie dalej, bo słyszałeś okropne rzeczy o ośrodkach odwykowych. Tam już nikt się nie da złapać na Twój narkomański bełkot czy bajer. A Ty boisz się bardziej odsłonięcia swojej narkomańskiej duszy niż bycia na głodzie.

I nagle gasną przyjacielskie gesty, gdy pewnego dnia budzisz się zlany potem, bo natychmiast potrzebujesz działki. Płaczesz, za każdym razem, jak Ci się uda wpuścić narkotyk do organizmu. A potem znów na kilka godzin wydaje ci się, że stajesz się wolny. A w rzeczywistości kiwasz się gdzieś wychudzony, z anemią, z jakimś syfem, którego nie wiesz nawet, od kogo dostałeś. Masz myśli samobójcze.

I nadal jesteś sam, wokół chodzą nowe ćpuny, których już nie pojmujesz. Są młodzi, jeszcze uśmiechnięci, wierzą, że podajesz im szczęście. Ale Ty teraz już wiesz, co to jest. Małolaty wyśmiewają Cię, że po prostu nie potrafiłeś grzać i opuściło Cię szczęście.

Tak trudno poprosić po pomoc, kiedy jest jeszcze w Tobie resztka osobowości i dumy, ale nie masz już wyjścia. Ściga Cię policja za włamanie, rodzice zmienili zamki w drzwiach – pod hasłem: wyleczysz się, będziesz z powrotem naszym dzieckiem.

A tu Ci się mówi, że jesteś niedoćpany, bo grzejesz dopiero 5 lat. Ale to nieprawda. Każdy, kto fachowo pomaga narkomanom, jest zawsze gotowy nieść pomoc, jeżeli zadeklarujesz minimalną chęć na detoks i wyjazd do ośrodka. A tu umarł Andrzej, Filip, Ewka. Byli niewiele starsi.

A przecież robisz dokładnie to samo. Codziennie dawkujesz sobie śmierć. Dobrze wiesz, że nawet najlepszy przyjaciel da Ci towar dopiero wtedy, gdy masz kasę lub się z nim puścisz. Starzy coś trują o zawalonej szkole, leczeniu, o pracy. Ale nie masz już siły o niczym innym myśleć. Owładnął Cię narkotyk. I to wszystko jedno, jak on się będzie nazywał. Jedno jest pewne, musisz mieć działkę na następny dzień.

Jesteś chory, potrzebujesz pomocy, sam sobie nie dajesz rady. Owszem, znam takich ćpunów, którzy poradzili sobie bez ośrodka. Znam także takich, którzy po dwuletnim leczeniu wrócili do grzania i już nie żyją. Sam dla siebie jesteś zagrożeniem, zagrażasz także innym. Przypomnij sobie, ile razy podałeś narkotyk małolatowi, tak jak kiedyś Tobie podali. Nie wolno Ci w taki sposób ingerować w ludzkie życie.

I ja zabijałam, i ja zarażałam. Tylko w ośrodku możesz sobie poradzić ze swoim sumieniem, jeżeli je jeszcze masz. A masz. Widziałam narkomanów, którzy po ośrodku pomagają innym. Ich nikt nie oszuka. Rozpoznają Twoją chorobę natychmiast. I musisz wiedzieć, że są to ludzie, którzy autentycznie chcą Ci pomóc. To nie ważne, kogo okradłeś, jak się sprzedawałeś. Ważne jest to, że z tego można wyjść.

Ale posłuchaj mnie uważnie. Wychodzi niewielu – 10%, taka jest prawda. Inni po prostu umierają.

Dostawcy się cieszą każdą zdobytą nową duszą, którą zarażają narkotykiem. Więcej kasy dla nich.

Jeżeli już spróbowałeś narkotyku, pamiętaj, że wkroczyłeś na drogę śmierci, z której rzadko kto powraca. Nie wierz w takie hasła, jak kontrolowane ćpanie. To kit, który Ci wciskają handlarze, byś przynosił coraz więcej pieniędzy.

Brałam narkotyki 10 lat. Utraciłam wszystkich znajomych. Tylko ja przeżyłam. Potem już nie pamiętałam, kto żyje, kto umarł. Wygrałam. Ale do końca życia muszę pamiętać, że dla mnie narkotyk nie istnieje. Inaczej straciłabym wszystko.

Barbara Rosiek

List Barbary Rosiek do rodziców

Nazywam się Barbara Rosiek; jestem autorką książek Pamiętnik narkomanki, Kokaina. Przeszłam przez piekło uzależnienia. Brałam narkotyki przez 10 lat.

Zaczęło się bardzo niewinnie – ktoś mnie poczęstował morfiną. Powiedziałam sobie, że to mój pierwszy i ostatni raz. Jakże się myliłam. Nie wiedziałam, że już po tym pierwszym razie stałam się narkomanką. Nic poza braniem się nie liczyło. A przecież miałam dopiero 14 lat.

Udało mi się skończyć szkołę podstawową, nikt nie wiedział, kim jestem, dlaczego tak się dziwnie zachowuję.

W szkole średniej utrzymałam się przez pierwszą klasę, drugi rok był już niemożliwy. Nie potrafiłam wstać z łóżka, chyba że szłam po narkotyk. W końcu rodzice zorientowali się, że się ze mną coś dzieje i zamknięto mnie w psychiatryku. Przeżyłam kolejny wstrząs.

Po szpitalu dalej grzałam. Miałam jednak w sobie jakiś instynkt samozachowawczy i zgłosiłam się na leczenie. Wytrzymałam tam 8 miesięcy. Odeszłam, bo musiałam brać narkotyki. W szkole dotarłam do matury, którą zdawałam na trzeźwo, po odtruciu się. Rodzice bali się, że mogę ich zostawić na zawsze i pójść na ulicę. Dom był dla mnie ostatnią nadzieją.
I wtedy pojawiła się polska heroina, tzw. kompot, którego produkcji szybko się nauczyłam. Kompot był wszędzie. Rodzice widzieli, jak gasnę, i byli bezsilni. Dla mnie liczył się tylko narkotyk.

Pewnego dnia, po kolejnych zapaściach i reanimacjach, zrozumiałam, że umieram. Resztką sił podjęłam walkę o siebie, jak zwykle sama. Dostałam się na studia psychologiczne. Ale narkotyk jeszcze długo mi towarzyszył.

Z trudem uczyłam się żyć w normalnym świecie. Moje uczucia stawały się prawdziwe, potrafiłam znów śmiać się i płakać, polubiłam siebie i ludzi.
Niewiele osób wychodzi z nałogu. Mnie się udało, ale cały czas płacę zdrowiem za tamte lata.

Barbara Rosiek

Drodzy Rodzice, pragnę Wam dzisiaj opowiedzieć o narkomanii. Jestem psychologiem, pracowałam w Towarzystwie Rodzin i przyjaciół Dzieci Uzależnionych „Powrót z U”. Tam zajmowałam się rodzicami narkomanów, a także samymi narkomanami, lecz o tej strasznej chorobie wiem nie tylko z doświadczeń w pracy zawodowej czy z książek. Sama brałam narkotyki przez dziesięć lat. Jestem autorką takich książek, jak Pamiętnik narkomanki czy Kokaina.

Choroba całej rodziny

Narkomania jest chorobą i to chorobą całej rodziny. Rodzice cierpią z powodu samounicestwiania się dziecka, narkoman przeżywa upokorzenia, kradnie, by zdobyć pieniądze na narkotyk, uprawia prostytucję, czasem sam produkuje narkotyk, jest ścigany przez policję, usuwany ze szkoły, traci pracę, aż po jakimś czasie, jeżeli nie podejmie leczenia, umiera na melinie lub na ulicy.

Każdy dzień brania narkotyku jest walką o przetrwanie. Rodzice w tym czasie przeżywają swój osobisty dramat. Każdy dzwonek u drzwi czy telefon może być wiadomością o śmierci dziecka. I to wcześniej zdolne, ambitne, dobre dziecko zamienia się w małego potwora, który za działkę narkotyku jest zdolny zrobić wszystko.

Rodzina powoli ubożeje, narkoman wynosi z domu każdą wartościową rzecz, dochodzi do drastycznych sytuacji wyrzucenia na ulicę. Są rodzice, którzy już utracili swoje dziecko, zdarza się, że w domu bierze narkotyki całe rodzeństwo.

Rodzice są często zastraszani, wręcz szantażowani przez narkomana i idą na pewne ustępstwa, przedłużając w ten sposób decyzję o podjęciu leczenia, bo narkoman nie chce się leczyć lub nie umie przyjąć pomocy.

Od pierwszego wzięcia

Nawet sobie Państwo nie wyobrażają, jak silne jest to uzależnienie. Można pić alkohol przez całe życie i nie być uzależnionym. Od narkotyku uzależnia się natychmiast. Dochodzi do tego cała „ideologia”, która zezwala na bunt wobec wszelkich autorytetów, a także środowiskowa moda. Rodzice są postrzegani jako wrogowie, następuje wzajemne obwinianie się. Niestety są i tacy rodzice, którzy nie interesują się w ogóle losem swego dziecka – taki narkoman wcześniej umiera.

Głównym niebezpieczeństwem są tak zwani „dilerzy”, którzy często sami nie biorą narkotyków, a jedynie rozprowadzają je przed szkołą lub nawet w samej szkole. Wciągają w to 10-letnie dzieci, na początku nie biorą za to pieniędzy, bo wiedzą, że młody człowiek i tak przyjdzie po następną dawkę, za którą będzie musiał zapłacić. Są to ogromne pieniądze. Zjawisko to rozszerza się w sposób dramatyczny. Rodzice obwiniają szkołę, szkoła obwinia rodziców i tworzy się błędne koło.

Każdy ma szansę na leczenie

Każdy ma szansę na leczenie, jeżeli będzie do tego zmotywowany, co jest najtrudniejszym zadaniem w pracy z narkomanami. Potęga nałogu jest tak wielka, że już na „detoksie” – czyli odtruciu – narkomani nie wytrzymują głodu fizycznego.

Po odtruciu osoba uzależniona musi podjąć natychmiastową decyzję o dalszym leczeniu w ośrodku (które trwa od roku do dwóch lat), gdzie musi od nowa odbudować swoją osobowość, odbić się od dna i przystosować do zwykłego codziennego życia.

Jednak nie jest to takie proste. Głód psychiczny jest tak silny, że narkoman nie może sobie z nim poradzić. Nazywam to osobiście tęsknotą za ogromną miłością. Dlatego też próby leczenia są powielane, z nadzieją, że za którymś razem się powiedzie.

Po całkowitym wyleczeniu okazuje się, że są to wspaniali ludzie, otwarci na cierpienie innych, pomagający czynnym narkomanom.

Statystyki są przerażające. Bardzo niewiele osób wychodzi z uzależnienia. Dodatkowo każdy narkoman wciąga do nałogu kolejne osoby. Dlatego, Drodzy Rodzice nie miejcie żalu do szkoły, która usuwa narkomana. Jest on potencjalnym zagrożeniem dla wszystkich. Poza tym jeszcze żaden narkoman nie wyleczył się bez pomocy specjalistów.

W Polsce leczenie jest całkowicie dobrowolne. Przymus nie daje żadnych efektów. Znam takich narkomanów, którzy byli w więzieniu przez kilka lat i tam utrzymywali abstynencję, a po wyjściu z zakładu od razu szli w narkotyk, bo nic nie zmieniło się w ich duszach.

Nie wierzcie w bezpieczne narkotyki

Najtrudniejszym według mnie problemem jest sprawa „wąchaczy” wszystkich klejów i past oraz osób uzależnionych od tzw. dopalaczy, które powodują spustoszenie w mózgu, zwłaszcza gdy „kleją się” 10-letnie dzieci bez wykształconej osobowości. Prowadzi to do całkowitego otępienia umysłowego i emocjonalnego. Młody człowiek po kilku latach staje się roślinką. Chyba że wcześniej wybierze mniejsze zło i przerzuci się na twarde narkotyki typu heroina.

Nie wolno także zapominać o wszelkich tabletkach uspokajających, psychotropowych, które działają bardzo podstępnie, bo uzależnienie od nich jest dłuższe, ale za to silniejsze.
Często się teraz słyszy o amfetaminie. Jest to środek pobudzający cały układ nerwowy, dający w efekcie stępienie uczuciowe, bezsenność, a niekiedy nawet objawy choroby psychicznej.

Nie można też zapomnieć o paleniu „trawy”, chociaż niektórzy naukowcy uważają to za dopuszczalne. Palenie haszyszu czy marihuany prowadzi do zmian osobowości, a także jest przedsionkiem do wejścia w twarde narkotyki.

Drodzy Rodzice, nie wierzcie, że coś bezkarnie można ćpać. Nie ma bezpiecznych narkotyków. Każdy może doprowadzić do śmierci dziecka.

Miej trochę czasu dla dziecka

Musicie być czujni, musicie rozmawiać ze swoimi dziećmi codziennie, musicie wiedzieć, gdzie chodzą i z kim się zadają. Proszę, byście sami w domu poruszyli temat narkomanii, zanim będzie za późno. Domagajcie się od szkoły, by zapraszała wyspecjalizowanych prelegentów dla waszych dzieci, a także dla was samych. Narkomania może zdarzyć się w każdym domu zupełnie niespodziewanie.

Nie martwcie się, że być może już nie jesteście autorytetami dla swych dzieci, że was już nie będą słuchać. To nieprawda. Każdy – młody człowiek szczególnie – wymaga dopieszczenia, wysłuchania, zrozumienia. Ta więź przecież nie urywa się z dnia na dzień. Nawet najbardziej zbuntowane dziecko będzie kiedyś szukało u was wsparcia. Wiem to z własnego doświadczenia. Ta nić jest nieprawdopodobnie silna, trzeba jedynie wybrać jakiś rozsądny kompromis.

Pamiętajcie, że jeżeli wasze dziecko już spróbowało narkotyku, to właśnie Wy musicie ten moment wyłapać. Może się gorzej czuć, może przysypiać w dziwnych momentach, zaczyna wagarować, kraść. Może od niego śmierdzieć klejami, może zaczynać was okłamywać.

Im wcześniej zgłosicie się o pomoc, tym większą szansę będziecie mieli na uratowanie swojego dziecka.

Sama przeszłam przez piekło uzależnienia. To koszmar, który czasami powraca w snach lub na jawie. Są to niekiedy blizny nie do zagojenia, z którymi trzeba od nowa nauczyć się żyć. Jest to bardzo trudne, ale nie niemożliwe. Mimo że jestem specjalistką, sama niekiedy potrzebuję wsparcia. Mam wokół siebie ludzi, którzy mnie kochają, pomagają. Czynny narkoman jest przejmująco samotny, bo nie ma przyjaźni wśród narkomanów, są tylko układy ćpalnicze, liczy się jedynie towar i pieniądze.

Proszę, miej trochę więcej czasu dla swego dziecka. Tak po prostu, nie tylko czy odrobił lekcje, czy nie złapał dwói. Pogadaj z nim o seksie, AIDS, narkomanii, pieniądzach, powiedz mu, że go po prostu kochasz takim, jaki jest, a nie takim, jakim go sobie wyobrażasz.

Będzie miał jednego przyjaciela więcej.

Barbara Rosiek, psycholog

Listy do pobrania poniżej.

Co w numerze?