Konkurs przeznaczony jest dla fanów prozy Tolkiena. Uczestników obowiązuje znajomość wszystkich tomów Władcy Pierścieni oraz elementów biografii autora, która została wcześniej udostępniona uczestnikom w formie kserokopii artykułu (poz. 1 bibliografii). Pytania zostały przygotowane na podstawie tłumaczenia Marii Skibniewskiej. Jeśli odpowiedź w tłumaczeniu Jerzego Łozińskiego jest inna, to została podana w nawiasie.

Konkurs składa się z dwóch etapów: testu (u nas przeprowadzonego dzień wcześniej) i turnieju. Kolejność konkurencji w turnieju została zaplanowana tak, aby zadania wymagające czasochłonnego sprawdzenia przez część jury były przeplatane łatwymi do oceny, takimi jak opisy postaci, pytania quizu. Pozwoliło to na sprawne przeprowadzenie turnieju, zwłaszcza, że pomocą służyli asystenci z aktywu bibliotecznego.

Turniej stał się okazją do dobrej zabawy oraz wykazał wielką wiedzę uczestników, którzy, ku zaskoczeniu jury, potrafili odpowiedzieć na najbardziej szczegółowe pytania. Imprezą towarzyszącą był konkurs plastyczny „Śródziemie w mojej wyobraźni”. Prace wykonane różnymi technikami uczniowie dostarczyli wcześniej do biblioteki szkolnej. Wystawa prac stanowiła oprawę plastyczną konkursu.

Pomoce:

I etap – karty z testem i krzyżówką dla wszystkich uczestników.

II etap:

wycięte z papieru gwiazdki przydzielane za każdą prawidłową odpowiedź na pytania quizu lub opisu postaci,
losy z numerami (1-50) potrzebne do losowania pytań,
tabela punktacji zawierająca nazwiska uczestników oraz kolumny dla poszczególnych zadań, czyste kartki do zapisywania odpowiedzi przez uczestników,
rysunek drzwi do Morii (powiększona kserokopia: poz. 2 T. 1 s. 414 lub poz. 3 T. 1 s. 445),
puzzle – przygotowane z fotosów z filmu „Drużyna Pierścienia” (można zeskanować zdjęcia – poz. 4, ujednolicić format, wydrukować na kartonie oraz pociąć na kawałki),
kartki do konkurencji „Połącz w pary” oraz „Dopasuj przydomki”,
mapa Śródziemia (np. kserokopia – poz. 2 T. 3 s. 11-12 lub inna mapa zamieszczona w książce) z usuniętymi nazwami geograficznymi (5 ważniejszych),
nagrody dla zwycięzców, dyplomy.

Odpowiedzi

I etap

Test 1c, 2b, 3b, 4d, 5c, 6c, 7a, 8b, 9c, 10a, 11c, 12c, 13b, 14b, 15a

Krzyżówka 1. lembas, 2. palantir, 3. Balrog, 4. Isildur, 5. Szeloba, 6. Mordor, 7. Pelennor

Hasło z krzyżówki – mallorn – drzewo o srebrzystej korze, podłużnych liściach i złotych kwiatach.

II etap

Quiz 1. Odziedziczył je po odejściu Bilba, na mocy testamentu, 2. Nie umierał, nie rósł, tylko trwał; gdy często go używał stawał się niewidzialny, żył w mroku – jak czarni jeźdźcy (nie umiera, ale przestaje się rozwijać), 3. Wrzucić do Szczeliny Zagłady w Ognistej Górze – Orodruina, 4. Toma Bombadila i Złotą Jagodę, 5. Frodo wbił miecz w rękę upiora i przywołał piosenką Toma Bombadila; razem wynieśli pozostałych z kurhanu, 6. Aragoma, 7. Wichrowy Czub (Świszczowy Wierch), 8. Upiorami Pierścienia, 9. Dziewięciu, 10. Elrond, 11. Elronda, 12. Bilba, 13. Pierścień Władzy, 14. Orzeł – Gwaihir Pędziwiatr (Gwaihir Pan Wiatrów), 15. Gryf – w dzień srebrzysty, w nocy jak cień (Szarogrzywy), 16. Frodo Baggins, Sam Gamgee, Gandalf, Legolas, Gimli syn Gloina, Aragom, Boromir, Peregrin Tuk, Meriadok Brandybuck, 17. Żądełko (Żądło), 18. Mellon – w j. elfów „przyjacielu”, 19. Bliską obecność orków, 20. Rodzaj szlachetnego srebra – bardzo mocnego, 21. Balrog – Zguba Durina (Przekleństwo Durina), 22. Lothlorien, 23. Lothlorien, 24. Keleborn i Galadriela (Celeborn i Gaiadriel), 25. Zbudowane na konarach drzew, na pomostach zwanych talan, z drabinami służącymi do wchodzenia do góry i z poziomu na poziom, 26. Mithrandir (Mitrandir), 27. Srebrna płytka misa napełniona wodą, służąca do jasnowidzenia (waza), 28. Elessar, 29. O pukiel włosów (kosmyk włosów), 30. Uruk-hai, 31. Zauważył, że wśród drużyny działa zły czar pierścienia - zaatakował go Boromir, 32. Położono go w łódce, którą puszczono z biegiem rzeki, 33. Pippina i Merry’ego, 34. Pasterzami drzew, 35. Wiec (entowisko), 36. Latająca forma Upiorów Pierścienia, 37. Gdy wędrowali w poszukiwaniu hobbitów po Fangornie, 38. Entowie i huoronowie – zdrzewiali entowie (zdziczeli entowie). 39. Został zalany wodą ze spiętrzonej rzeki, 40. Kryształ służący do komunikacji, dzieło Noldorów, było ich 7,41. Faramir, 42. Z powodu Szeloby (Pajęczycy), 43. Ścieżka Umarłych, 44. Zabrał pierścień Frodowi, ale stracił równowagę i wpadł w ognistą przepaść, 45. Na skrzydłach orłów z Gandalfem, 46. Miejsce w łodzi elfów odpływającej na zachód za morze, 47. John Ronald Reuel, 48. Lingwistą, profesorem Oksfordu, 49. 1892-1973, 50. Np. Rudy Dżil i jego pies, Łazikanty, Hobbit czyli tam i z powrotem, Silmarilion, Niedokończone opowieści, Listy do świętego Mikołaja

Opisy postaci 1. Ent, 2. Szeloba (Pajęczyca), 3. Hobbit, 4. Gandalf, 5. Tom Bombadil, 6. Obieżyświat, 7. Elrond, 8. Galadriela i Kelebom, 9. Upiory pierścienia – widziane po włożeniu pierścienia na palec, 10. Elf – Glorfindel

Połącz w pary 1c, 2d, 3e, 4a, 5b,

Dopasuj przydomki – 1g, 2e, 3a, 4b, 5f, 6c, 7d

Rysunek – znajdował się na drzwiach do Morii

Quiz

Uczestnicy kolejno losują numer pytania, od szczęścia zależy, ile punktów warta będzie odpowiedź. Za prawidłowo podaną odpowiedź przydzielana jest właściwa liczba gwiazdek, których suma jest na końcu turnieju dopisywana do tabeli wyników (co najmniej trzykrotne wykorzystanie tej konkurencji w turnieju).

W jaki sposób Frodo Baggins został właścicielem Bag End i złotego pierścienia? 1 p.
Wyjaśnij, czym groziło śmiertelnikowi posiadanie pierścieni władzy? 1 p.
Jak można było zniszczyć Władcę Pierścieni? 1 p.
Kogo hobbici spotkali w Starym Lesie? 1 p.
Jak hobbici uratowali się spod kurhanu? 2 p.
Kogo dotyczą słowa:
„Nie każde złoto jasno błyszczy,
Nie każdy błądzi kto wędruje,
Nie każdą siłę starość zniszczy
Korzeni w głębi lód nie skuje”? 1 p.
Podaj nazwę miejsca, w którym Frodo został zraniony przez Czarnego Jeźdźca. 1 p.
Kim byli Czarni Jeźdźcy? 1 p.
Ilu było Upiorów Pierścienia? 1 p.
Jak nazywał się gospodarz Rivendell? 1 p.
Czyją córką była Arwena? 1 p.
Kogo znajomego spotkał Frodo w Rivendell? 1 p.
Co nazywano „Zgubą Isildura” (Przekleństwem Isildura) w północnych krainach? 1 p.
Kto uwolnił Gandalfa ze szczytu Orthanku? 1 p.
Jak nazywał się i jaki miał kolor koń Gandalfa? 2 p.
Wymień wszystkich uczestników wyprawy – całą Drużynę Pierścienia. 3 p.
Jak nazywał się miecz podarowany Frodowi przez Bilba? 1 p.
Jakie hasło otworzyło drzwi Morii? 1 p.
Co oznaczało białe światło pojawiające się na Żądełku i Glamdringu? 1 p.
Co to jest mithril? 1 p.
Jak nazywał się potwór, który zaatakował wędrowców w Morii? 1 p.
Podaj inną nazwę Złotego Lasu. 1 p.
Jak nazywa się kraina Śródziemia, w której jesienią liście nie spadają z drzew tylko robią się złote, a wiosną opadają i pojawiają się żółte kwiaty? 1 p.
Podaj imiona władców Lorien. 1 p.
Opisz domy leśnych elfów. 3 p.
Jak elfy nazywały Gandalfa? 1 p.
Co to jest Zwierciadło Galadrieli? 2p.
Jakie imię w języku elfów nosił Aragom? 1 p.
O jaki podarek poprosił Gimli Galadrielę? 1 p.
Jak nazywali się bojowi orkowie z Isengardu? 1 p.
Dlaczego Frodo zdecydował się w Rauros na samotną wędrówkę? 1 p.
Jaki pogrzeb wyprawiono Boro- mirowi zabitemu przez orków? 1 p.
Kogo porwali orkowie w czasie walki nad rzeką? 1 p.
Kim są entowie – onodrimowie? 1 p.
Jak nazywa się zgromadzenie entów? 1 p.
Co to jest nazgul? 1 p.
Kiedy Aragom. Gimli i Legolas dowiedzieli się. że Gandalf żyje? 1 p.
Kto zdobył Isengard? 1 p.
W jaki sposób zburzono Isengard? 1 p.
Co to jest Palantir? 1 p.
Podaj imię brata Boromira? 1 p.
Czemu przełęcz Kirith Ungol uważana była za straszne miejsce? 1 p.
Jak nazywała się droga, którą udał się Aragom do Gondoru po zburzeniu Isengardu? 1 p.
Jaką rolę w zniszczeniu pierścienia odegrał Gollum? 1 p.
W jaki sposób Frodo i Sam powrócili z Mordoru? 1 p.
Jaki dar otrzymał Frodo od Arweny po zniszczeniu pierścienia? 1 p.
Podaj imiona Tolkiena. 1 p.
Kim z zawodu był Tolkien? 1 p.
W jakich latach żył Tolkien? 1 p.
Podaj inne niż „Władca pierścieni” tytuły książek Tolkiena. 1 p za każdy tytuł.

Opisy postaci

Po wysłuchaniu opisu uczestnicy zapisują na kartkach odpowiedzi. Na znak prowadzącego podnoszą kartki do sprawdzenia. Za każdą prawidłową odpowiedź otrzymują po 1 gwiazdce (uwaga, należy odczytywać 1-2 opisy w jednej turze).

Ujrzeli tuż przed sobą zdumiewającą, niezwykłą twarz. Należała do olbrzymiego ni to człowieka, ni to trolla, który miał ze czternaście stóp wzrostu, a głowę podłużną i osadzoną niemal na krzepkim tułowiu. Trudno było zgadnąć, czy owinięty jest w płaszcz z jakiejś zielonoszarej, podobnej do kory tkaniny, czy też jest to jego własna skóra. U każdej stopy miał siedem palców. Dolną część twarzy zarastała siwa broda, długa, gęsta, krzaczasta.
Z budowy podobna do pająka, lecz większa od największych drapieżnych zwierząt, zdawała się bardziej od nich przerażająca (...). Biegła z wysuniętą naprzód głową, z której sterczały wielkie rogi; za krótką, sztywną szyją ciągnął się ogromny, spęczniały kadłub z wypiętym, wydętym brzuchem. Nogi miała przygięte, z wielkimi supłami stawów sterczącymi aż ponad grzbiet, owłosione szczeciną twardą jak stalowe kolce.
(...) są mali, mniejsi niż krasnoludy. Wzrost waha się od 2 do 4 stóp naszej miary. Ubierali się w jasne kolory, szczególnie lubili żółty i zielony; rzadko nosili obuwie, ponieważ stopy ich mają z natury twardą, rzemienną podeszwę i obrośnięte są, podobnie jak głowa, bujnym kędzierzawym włosem.
Powoził nią samotny starzec. Ubrany był w wysoki spiczasty niebieski kapelusz i w długi, szary płaszcz przepasany srebrną szarfą. Miał siwą brodę po pas, a krzaczaste brwi sterczały mu spod kapelusza.
Ktoś większy i cięższy niż hobbici, lecz mniejszy, niż bywają zazwyczaj ludzie; hałasował co najmniej jak człowiek, przytupywał tęgimi nogami obutymi w żółte buty i gnał przez trawy i trzciny jak krowa do wodopoju. Ubrany był w niebieski kubrak i miał długą kasztanową brodę. Niebieskie oczy iskrzyły mu się jasno, twarz była rumiana jak dojrzałe jabłko, lecz śmiech rysował na niej siatkę wesołych zmarszczek.
Obcy człowiek popijał z wysokiego kufla i ćmił fajkę na długim dziwnie rzeźbionym cybuchu. Nogi wyciągnął przed siebie pokazując buty z cholewami sporządzone z miękkiej skóry i zgrabnie przylegające do łydek, lecz mocno zniszczone i zabłocone. Otulony był w dobrze wysłużony, gruby, ciemnozielony płaszcz i mimo gorąca w izbie naciągnął kaptur na głowę tak, że twarz niknęła w jego cieniu.
Oblicze jego nie miało wieku, nie było ani stare, ani młode, chociaż wypisana była na nim pamięć wielu radości i wielu trosk. Na włosach, ciemnych, jak cienie o zmierzchu, błyszczała srebrna przepaska; w oczach, szarych jak pogodny wieczór, świecił blask, jak gdyby światło gwiazd. Zdawał się czcigodny jak król w majestacie wielu lat panowania, ale zarazem krzepki jak zahartowany wojownik w pełni sił.
Wstali na powitanie gości, bo takiego zwyczaju przestrzegają elfy, nawet najdostojniejsze. Oboje byli niezwykle wysokiego wzrostu, a królowa nie ustępowała postawą swemu małżonkowi. Oboje też byli poważni i piękni. Szaty nosili śnieżnobiałe, pani miała włosy ciemnozłote, (...) srebrzyste, długie i jasne.
Było ich pięciu, pięć wysokich postaci. W białych twarzach płonęły przenikliwe bezlitosne oczy. Pod płaszczami ubrani byli w długie, szare szaty, na siwych włosach mieli srebrne hełmy, w kościstych rękach stalowe miecze.
Ukazał się na drodze siwy koń w galopie. Wędzidło i uzda błyszczały w mroku i migotały. Płaszcz w pędzie trzepotał za jeźdźcem, który odrzucił kaptur z głowy. Włosy rozwiane na wietrze lśniły złociście. Poprzez sylwetkę, jak przez lekką zasłonę, prześwieca białe światło.

Połącz w pary

Uczestnicy otrzymują kartki, na których w wyznaczonym czasie zapisują właściwe odpowiedzi np. 7h. Jury sprawdza zadanie i zapisuje ilość uzyskanych punktów w tabeli.

5 p. (1 p. za każdą prawidłową odpowiedź)

Tom Bombadil a. Galadriela
Aragorn b. Róża Cotton
Faramir c. Złota Jagoda
Keleborn d. Arwena
Sam Gamgee e. Eowina

Dopasuj przydomki

Przebieg konkurencji jak wyżej.

7 p. (1 p. za każdą prawidłową odpowiedź)

Aragom a. Undomiel
Radagast b. Biały
Arwena c. Gollum
Saruman d. Szary
Fangorn e. Bury
Smeagol f. Drzewiec
Gandalf g. Dunadan

Rysunek

Uczestnicy, po obejrzeniu przygotowanej reprodukcji, zapisują na kartkach odpowiedź na pytanie co przedstawia rysunek. Na sygnał podnoszą kartki do góry, co umożliwia sprawdzenie poprawności oraz zapisanie 1 punktu za dobrą odpowiedź.

Mapa

Uczestnicy otrzymują mapy Śródziemia. na których pięć nazw geograficznych zastąpiono cyframi. Ich zadanie polega na zapisaniu, jakim nazwom odpowiadają kolejne cyfry. Po upływie wyznaczonego czasu odpowiedzi przekazywane są do sprawdzenia.

Puzzle

Uczestnicy otrzymują koperty, w których znajdują się elementy puzzli wykonanych z fotosów z filmu „Drużyna pierścienia”. Układają obraz na czas i muszą odgadnąć przedstawioną na nim postać. 1 m. – 3 p., 2 m. – 2 p., 3m. – 1 p.

Bibliografia:

Kotodziński A. Hobbit w angielskim wydaniu: J. R. R. Tolkien // Viva. 2002 nr 2 dodatek specjalny. s. 28-31.

Tolkien J. R. R.: Władca Pierścieni. T. 1-3 / tł. Maria Skibniewska. Wyd. 3. Warszawa; Poznań: Czytelnik; CiA-Books/SVARO, 1990.

Tolkien J. R. R.: Władca Pierścieni. T. 1-3 / przeł. Jerzy Łoziński. Poznań: Wydaw. Zysk i Ska. 2001.

W krainie władcy Pierścieni // Viva. 2002 nr 2 dodatek specjalny.

Sępkowska D. Śladami Władcy pierścieni // Biblioteka w Szkole. 2002 nr 3 s. 13-15.

Materiały dodatkowe znajdują się w pliku PDF.

Co w numerze?