Do udziału w konkursie zaprosiłam pięć zaprzyjaźnionych szkół z naszego miasta. Już kilka miesięcy wcześniej wysłałam do nich informację, regulamin i pytania do pierwszego etapu. Konkurs odbywał się w maju; na początku kwietnia szkoły zorganizowały eliminacje, które wyłoniły po dwóch uczniów. Mieli oni też za zadanie przygotować do końca kwietnia prace plastyczne, które stanowiły potem wspaniałą oprawę plastyczną konkursu.

Karta zgłoszenia do międzyszkolnego konkursu czytelniczego dla klas IV W baśniowym świecie

Imię i nazwisko ucznia	Nazwa i adres szkoły	Imię i nazwisko nauczyciela przygotowującego ucznia
1.
2.

Konkursy dotyczące baśni zamierzam przeprowadzać co roku, by wpisały się na stałe do naszego kalendarza konkursów międzyszkolnych.

Przebieg konkursu

Powołanie jury (losowanie spośród nauczycieli – opiekunów uczniów).
Powitanie gości i uczestników oraz przedstawienie jury.
Omówienie przez prowadzącego zasad konkursu.
Konkurencje konkursowe.
Krótka inscenizacja baśni (przygotowana przez szkolne koło teatralne – w tym czasie jury podlicza wyniki konkursu, wypisuje nagrody i dyplomy).
Ogłoszenie wyników i wręczenie nagród, pożegnanie gości.

Etap I

Odpowiedz na pytania. Cyfra w nawiasie oznacza liczbę punktów za prawidłową odpowiedź.

Jak miały na imię dzieci z baśni Królowa Śniegu? (2 p.)
Jaki dar był najcenniejszy dla słowika w baśni Andersena? (2 p.)
O której Kopciuszek musiał wyjść z balu? (1 p.)
Jakie obrazy widziała dziewczynka z zapałkami po zapaleniu zapałek? (za każdy obraz 2 p.)
Jak był ubrany cesarz w baśni Nowe szaty cesarza? (2 p.)
Co miała przy sobie w czasie snu rozbójniczka z baśni Królowa Śniegu? (2 p.)
Jak można było obudzić Śpiącą Królewnę? (2 p.)
Jaki kolor miał kapturek noszony przez pewną dziewczynkę, która wybierała się do chorej babci? (1 p.)
Co wyrosło z brzydkiego kaczątka? (1 p.)
Kto pomógł Kopciuszkowi w jego wyjściu na bal? (2 p.)
W jaki sposób Śpiąca Królewna zapadła w sen? (2 p.)
W jaki sposób książę odnalazł Kopciuszka? (2 p.)
Jak królowa sprawdzała prawdziwość księżniczek? (2 p.)
Co ofiarowała Gerda rzece za wiadomość o Kayu? (2 p.)
Jaki ptak uratował śpiewem życie cesarzowi? (1 p.)
Jaką część garderoby nosił kot, który pomógł Jasiowi zostać królem? (1 p.)
Kto uratował Czerwonego Kapturka z paszczy wilka? (2 p.)
Kiedy dzieje się akcja baśni Dziewczynka z zapałkami? (2 p.)
Co zrobiono z ziarnkiem grochu, na którym spała księżniczka? (2 p.)
Kto zaszczepił w młodym Andersenie miłość do baśni? (2 p.)
Za co Świniopas sprzedawał księżniczce wykonane przez siebie przedmioty? (2 p.)
Gdzie Eliza, bohaterka baśni Dzikie łabędzie, zbierała pokrzywy? (2 p.)
W jaki sposób syn kupca stracił latający kufer? (2 p.)
Kto uratował brzydkie kaczątko przed zamarznięciem? (2 p.)
Wymień tytuły znanych ci baśni Andersena (za każdy tytuł 1 p.).

Etap II A.

Rozpoznawanie baśni

Zawodnicy mają za zadanie rozpoznać baśń po ilustracji, którą wylosowali (za każdą dobrą odpowiedź 1 p.). Trzeba przygotować w kopertach co najmniej 10 ilustracji.

B. Pytania

Każda osoba z drużyny dwa razy wybiera sobie numer pytania od 1 do 40 i samodzielnie na nie odpowiada (za każdą dobrą odpowiedź 1 p.).

Ile lat spała Śpiąca Królewna?
Co się dostało do oka i serca Kaya?
Jakie kwiaty hodowali Gerda i Kay?
Kim była matka brzydkiego kaczątka?
Z czego wróżka zrobiła karocę dla Kopciuszka?
Jaki kwiat przypominał Gerdzie Kaya?
Po co Czerwony Kapturek wybrał się do lasu?
Ilu było ołowianych żołnierzy?
Kogo zaprosili rodzice Śpiącej Królewny na jej chrzciny?
Na ilu poduszkach i na ilu materacach spała księżniczka na ziarnku grochu?
W jakim kraju dzieje się akcja baśni Słowik?
Czego nie wolno było robić Elizie, gdy tkała koszule dla braci?
Z czego Eliza tkała koszule dla braci?
Ilu braci miała Eliza w baśni Dzikie łabędzie?
Kto pomógł Kopciuszkowi w pracy, by mogła zdążyć na bal?
Kim dla Kopciuszka była wróżka w baśni Perraulta?
Jakiego podstępu użył wilk, by dostać się do koźlątek w baśni Grimmów O wilku i siedmiu koźlątkach?
Jakie cenne dary przekazał książę z baśni Świniopas córce cesarza, aby zdobyć jej względy?
Jaki wyraz miał ułożyć Kay z kawałków lodu?
Ile pocałunków chciał świniopas za garnek z dzwoneczkami?
Dlaczego Tomcio nazywany był Paluszkiem?
Jaki ptak pomagał Gerdzie w poszukiwaniach Kaya?
W kim zakochał się dzielny ołowiany żołnierz?
Dlaczego jeden z ołowianych żołnierzyków miał tylko jedną nogę?
Skąd cesarz dowiedział się o istnieniu słowika?
Jakie zwierzęta spotkało brzydkie kaczątko w chacie starej kobiety?
Dlaczego cesarz z baśni Świniopas wyrzucił swą córkę z cesarstwa?
Jak zakończyła się historia dziewczynki, która sprzedawała zapałki?
Podaj tytuł baśni, w której występują tkacze oszuści.
Dlaczego dziewczynka z zapałkami bała się wrócić do domu?
Jak szewc odwdzięczył się krasnoludkom w baśni Tańczące krasnoludki?
Co macocha kazała przebierać Kopciuszkowi?
Dlaczego syn kupca nie ożenił się z turecką księżniczką?
W jakie zwierzęta miał się zamienić potwór w baśni Kot w butach?
Co się stało z wilkiem z baśni O wilku i siedmiu koźlątkach?
W jaki sposób mała rozbójniczka pomogła Gerdzie?
Dlaczego wilk nie pożarł najmłodszego koźlątka?
Gdzie urodziło się brzydkie kaczątko i dlaczego musiało stamtąd odejść?
W co przemienił się braciszek z baśni Braciszek i siostrzyczka po napiciu się wody z zaczarowanego źródełka?
Ilu krasnoludków pomagało szewcowi w baśni Tańczące krasnoludki?

C. Kto to powiedział?

Zawodnicy losują numer koperty i odgadują, kto powiedział daną kwestię (za każdą dobrą odpowiedź 1 p.).

„Po okropnej podróży na łódce zostałem połknięty przez rybę i przez kilka dni przebywałem w jej wnętrznościach”.
„Jestem takie brzydkie, że nawet psy nie raczą mnie ugryźć”.
„Otwórzcie, drogie dziatki, to ja, wasza matka! Wróciłam już z lasu i każdemu przyniosłam coś w podarunku”.
„Czego się boisz, drogie dziecię? Zostań u mnie! Jeśli starannie wykonywać będziesz wszelką robotę, niczego ci nie zabraknie. Musisz tylko uważać, ścieląc moje łóżko, abyś dobrze trzepała pościel, bo gdy pierze z niej leci, śnieg pada na ziemię”.
„Babunia ucieszy się, gdy jej przyniosę ładny bukiecik. Jest jeszcze dość wcześnie, zdążę na czas”.
„Co robi mój Jelonek? Co robi moje dziecię? Przyszłam tu po raz ostatni, więcej już mnie nie znajdziecie”.
„Babuniu, zabierz mnie ze sobą! Ja wiem, że i ty znikniesz, jak zapałka zgaśnie… O, nie znikaj, babciu!”.
„To rzeczywiście wspaniałe szaty! Gdybym je miał na sobie, mógłbym się przekonać, którzy ludzie w moim państwie nie nadają się do swoich urzędów; odróżniałbym mądrych od głupich”.
„Jeżeli uda ci się ułożyć to słowo, staniesz się zupełnie niezależny, podaruję ci cały świat i na dodatek parę łyżew”.
„Wynagrodziłeś mnie już, cesarzu! Widziałem łzy w twoich oczach, kiedy śpiewałem przed tobą po raz pierwszy, a tego nie zapomnę ci nigdy. To są klejnoty, które radują serce śpiewaka”.

D. Ocena prac plastycznych

Jury, podczas wykonywania następnego zadania przez uczestników konkursu, dokonuje oceny prac plastycznych przygotowanych wcześniej przez reprezentacje szkół, a wyeksponowanych w dostępnym miejscu. Ocenianie: pierwsze miejsce – 5 p., drugie miejsce – 4 p., trzecie miejsce – 3 p., czwarte miejsce – 2 p., piąte miejsce – 1 p.

E. Ukryte tytuły Zawodnicy wyszukują i podkreślają w załączonym tekście tylko tytuły baśni Charles’a Perraulta (za każdą dobrą odpowiedź 1 p.).

Tomcio Paluszek wraz z dzielnym ołowianym żołnierzykiem postanowili odszukać Krainę Wiecznych Lodów, gdzie mieszkała Królowa Śniegu. W krainie tej miała bowiem przebywać Śpiąca Królewna, uwięziona przez niedobrą władczynię. Chłopiec chciał odnaleźć królewnę, ponieważ wróżki przepowiedziały mu, że to ona zostanie jego żoną. Do wyprawy postanowili wykorzystać latający kufer. Po drodze widzieli przelatujące obok nich dzikie łabędzie, które niosły dzieci na swoich grzbietach. Byli to braciszek i siostrzyczka, a nazywali się Jaś i Małgosia. Dziewczynka miała na sobie czerwony kapturek, a chłopiec okryty był oślą skórką.

Po przybyciu do zamku Królowej Śniegu kot w butach wskazał im drogę do komnaty, gdzie na puchowych pierzynach spała królewna. Kopciuszek, który wraz ze Śpiącą Królewną był uwięziony w zamku, pomógł natomiast obudzić królewnę i uciec razem ze wszystkimi od znienawidzonej królowej.

F. Pytania dotyczące baśni

Zawodnicy losują po jednym pytaniu dotyczącym cech gatunkowych baśni. Odpowiadają drużynowo (za dobrą odpowiedź 2 p.).

Jakimi słowami może zaczynać się baśń?
Czy w baśniach miejsce akcji jest wyraźnie określone?
Jakimi słowami zazwyczaj kończy się baśń?
Czy w baśniach czas akcji jest wyraźnie określony?
Kto najczęściej jest bohaterem baśni?
Wymień przynajmniej dwa elementy fantastyczne pojawiające się w baśniach.
Co to jest baśń?
Podajcie przynajmniej trzy cechy baśni.
Wymieńcie przynajmniej trzy rekwizyty (rzeczy) o czarodziejskiej mocy.
Bracia Grimm i Charles Perrault napisali baśń pod takim samym tytułem Czerwony Kapturek. Treść tych baśni jest nieco inna. Powiedzcie, dlaczego po spotkaniu z wilkiem dziewczynka nie poszła prosto do babci, co ją zatrzymało? U Grimmów i u Perraulta?

G. Połącz w pary

Zawodnicy łączą rekwizyt z postacią z baśni (za każdą dobrą odpowiedź 1 p.).

1. Śpiąca Królewna	a. jajko
2. Kopciuszek	b. kapelusz
3. Kot	c. koszyk
4. Królowa Śniegu	d. pantofelek
5. Brzydkie kaczątko	e. materac
6. Księżniczka na ziarnku grochu	f. sanki
7. Dziewczynka z zapałkami	g. wrzeciono
8. Czerwony Kapturek	h. pieczona gęś

H. Z której to baśni?

Zawodnicy losują koperty i rozpoznają, z jakiej baśni pochodzi cytat (za dobrą odpowiedź 1 p.).

„Płomyk strzelił w górę, zamigotał i rozprysnął się na wszystkie strony, iskrząc się w powietrzu niby świeczki na choince. Ach, choinka! Tuż przed nią stoi wspaniała, wielka, jaśniejąca światłami, piękniejsza i strojniejsza od tej, którą widziała przez szklane podwoje w mieszkaniu bogatego kupca. Ileż świeczek! Tysiące! Takie ciepłe, jasne…”
„– Może byśmy tak zaczekali tej nocy i podpatrzyli, kto nam pomaga w pracy? Żona zgodziła się na to i zgasiła światło, po czym oboje ukryli się w kąciku za ubraniami”.
„A gdy zerwała jeden, wnet spostrzegła dalej inny, piękniejszy, biegła więc za nim i coraz głębiej wchodziła w las”.
Nigdy w tej białej, olbrzymiej przestrzeni nie słyszano śmiechu ani wesołego głosu, nie było tu nigdy radosnej zabawy, choć północne niedźwiadki i inne stworzenia mogły wyprawiać najświetniejsze bale w takich wspaniałych salach, przy muzyce wichru. Nie wchodziły tu jednak nigdy, nigdy!”
„Jedną i tę samą sztukę śpiewał trzydzieści trzy razy i nie zmęczył się wcale. Wszyscy słuchali go z wielkim przejęciem, lecz nie umieli jeszcze tej melodii na pamięć, gdyż była bardzo trudna…”
„Mimo że wstał bardzo wcześnie, nie mógł tym razem nazbierać białych kamyczków, bo dom był zamknięty na dwa spusty. Zastanawiał się, co zrobić, aż do momentu, kiedy matka wręczyła każdemu na śniadanie po ostatnim kawałku chleba. Przyszło mu wtedy na myśl, że mógłby posłużyć się swoim chlebem, rzucając po drodze okruszki zamiast kamyków…”
„Chrzest długo oczekiwanej córeczki był bardzo uroczysty. Po ceremonii wszyscy udali się do królewskich komnat na ucztę. Na honorowych miejscach przy stole nakrytym srebrną i złotą zastawą zasiadły matki chrzestne – wróżki”.
„Pewien młynarz zostawił osobliwy testament. Najstarszemu synowi zostawił młyn wraz z wyposażeniem. Średniemu darował osła przyuczonego do dźwigania ciężarów. Najmłodszemu przypadł najdziwniejszy spadek…”
„Był niegdyś książę, który pragnął poślubić księżniczkę, ale musiała to być prawdziwa księżniczka. Zjeździł więc cały świat, aby taką prawdziwą księżniczkę wyszukać, ale nigdzie nie mógł znaleźć odpowiedniej”.
„Leżała na kanapie i spała. Była tak śliczna, że syn kupca musiał ją pocałować. Obudziła się i przestraszyła wielce, ale on powiedział, że jest bogiem tureckim, że przyleciał przez komin, i to jej się spodobało… Potem poprosił księżniczkę o rękę, a ona od razu się zgodziła”.

I. Motywy Zawodnicy losują polecenia (za dobrą odpowiedź 2 p.).

Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „podarunek”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „sen”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „zmiana bohatera w inną postać”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym są „buty”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „wędrówka”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „macocha”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „wróżka”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „wilk”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „zamek”.
Podajcie tytuł przynajmniej jednej baśni z omawianych w tym konkursie, w której motywem wędrownym jest „las”.

J. Baśniopisarze

Zawodnicy losują pytania (za dobrą odpowiedź 2 p.).

Z jakiego kraju pochodzili Jakub i Wilhelm Grimm?
Z kim w dzieciństwie najbardziej związany był Andersen?
Gdzie urodził się Andersen?
Która baśń Andersena najbardziej przypomina losy pisarza?
Jaki tytuł nosił zbiór baśni, którym zasłynął Charles Perrault?
Z jakiego kraju pochodził Charles Perrault?
O jakim zawodzie marzył w dzieciństwie Andersen?
Kim dla siebie byli Jakub i Wilhelm Grimm?
Który z baśniopisarzy napisał około 150 baśni?
Kim z wykształcenia byli Jakub i Wilhelm Grimm?

Odpowiedzi na pytania konkursowe znajdują się w pliku PDF.

Co w numerze?