I

Wisława Szymborska – wybitna poetka, felietonistka, laureatka Nagrody Nobla (1996), wiersz Mapa:

Lubię mapy bo kłamią.
Bo nie dają dostępu napastliwej prawdzie.
Bo wielkodusznie, z poczciwym humorem
rozpościerają mi na stole świat nie z tego świata.
[…]
(Lubię mapy)
Granice krajów są ledwie widoczne,
jakby wahały się – czy być czy nie być.

(skp.planart.pl…)

II

Mapa to ostatni wiersz, jaki napisała Wisława Szymborska. Pracowała nad nim jeszcze kilka dni przed śmiercią. decydując, że ma się ukazać w „Tygodniku Powszechnym”. Michał Rusinek, sekretarz Poetki, przekazał nam go we wtorek 31 stycznia (2012 r.). Ze wzruszeniem dziękujemy autorce za ten dar. Redakcja „Tygodnika Powszechnego”.
(Tamże)

I

(Lubię mapy)
Na wschodzie i zachodzie
nad i pod równikiem
cisza jak makiem zasiał […]
Groby masowe i nagłe ruiny
to nie na tym obrazku.

(Tamże)

II

Znany amerykański reżyser filmowy, scenarzysta i aktor Woody Allen tak powiedział o Wisławie Szymborskiej: Jestem jej wielkim wielbicielem. Przeczytałem wszystko, co napisała, i czytam w kółko […]. Ma wielki wkład w moje zadowolenie z życia […]. Ona pasuje dokładnie do mojej definicji artysty. Głębokiego i przenikliwego, ale pamiętającego jednocześnie o tym, że jego zadaniem jest zabawianie widza. I ona to właśnie robi […]. Czuję się zaszczycony, że wie o moim istnieniu.

(pl.wikiquote.org…)

III

Wisława Szymborska, Dzieci epoki:

Jesteśmy dziećmi epoki,
epoka jest polityczna.
Wszystkie twoje, nasze, wasze
dzienne sprawy, nocne sprawy
to są sprawy polityczne.

(rp.pl…)

IV

[…]
Wiersze apolityczne też są polityczne,
a w górze świeci księżyc,
obiekt już nie księżycowy.
Być albo nie być, oto jest pytanie.
Jakie pytanie, odpowiedz kochanie,
pytanie polityczne.

(Tamże)

II

Adam Zagajewski, poeta, prozaik, eseista:
Wisława Szymborska była mi bliska jako poetka i jak o człowiek, z tym że to są dwie różne rzeczy. Wyraźnie byłem pod niesłychanym urokiem jej osoby także, bo to był ktoś niepodobny do żadnej innej osoby. Była taką wielką damą, ale damą nie arystokratyczną, tylko intelektualną. Rzadko się spotyka kogoś, kto jest tak bardzo sobą. Ona w sposób niezmiernie silny była sobą, nie dało się jej pomylić z nikim innym, to było nadzwyczajne.

(pl.wikiquote.org…)

V

(Lubię mapy)
Wszystko tu małe, dostępne i bliskie.
Mogę końcem paznokcia przyciskać wulkany,
bieguny głaskać bez grubych rękawic
mogę jednym spojrzeniem ogarnąć pustynię.

II

Anna Dymna, aktorka:
Wisława Szymborska powiedziała mi, że trzeba czytać tak, jakby się głośno myślało. Wtedy słowo nie traci swojej mocy i sensu.

(pl.wikiquote.org…)

VI

Czemu ty się, zła godzino,
z niepotrzebnym mieszkasz lękiem?
Jesteś – a więc musisz minąć.
Miniesz – a więc to jest piękne.

(W. Szymborska: Nic dwa razy; milosc.info/wiersze/…)

I

Wywyższeni ku sobie bez żadnej zasługi,
pierwsi lepsi z miliona, ale przekonani,
że tak się stać musiało – w nagrodę za co? za nic,
światło pada znikąd,
dlaczego właśnie na tych a nie innych?

(W. Szymborska: Miłość szczęśliwa. Tamże)

III

Niech ludzie nie znający miłości szczęśliwej
twierdzą, że nigdzie nie ma miłości szczęśliwej.
Z tą wiarą lżej im będzie i żyć, i umierać.

(Tamże)

II

Adam Michnik, historyk, publicysta, redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”: Wisława kochała ludzi i lubiła ich kochać. Dlatego tak wiele i tak pięknie pisała o miłości.

(pl.wikiquote.org…)

IV
Wisława Szymborska, Miłość szczęśliwa:
Miłość szczęśliwa. Czy to jest normalne,
czy to poważne, czy to pożyteczne –
co świat ma z dwojga ludzi,
którzy nie widzą świata?

(milosc.info…)

V

Buffo

Najpierw minie nasza miłość
potem sto i dwieście lat,
potem znów będziemy razem. […]
Będziemy się spotykali,
rozstawali, śmiech na sali,
siedem rzek, siedem gór
między sobą obmyślali.

(Tamże)

VI

Nic dwa razy:

Wczoraj kiedy twoje imię
ktoś wymówił przy mnie głośno,
tak mi było, jakby róża
przez otwarte wpadła okno.

(Tamże)

I

Dziś, kiedy jesteśmy razem
odwróciłam twarz ku ścianie.
Róża? Jak wygląda róża?
Czy to kwiat? A może kamień?

(Tamże)

II
8 lutego 2012 r. Andrzej Gołota (słynny bokser) w I programie Polskiego Radia
powiedział:
Braknie mi Ciebie w moim narożniku, mimo że nigdy nie stąpałaś po ringu. Pozostaną wiersze. „Dziękuję” to za mało.

(pl.wikiquote.org…)

III

Mapa:
Płaska jak stół,
na którym położona.
Nic pod nią się nie rusza
i miejsca nie zmienia.
Nad nią – mój ludzki oddech
nie tworzy wirów powietrza
i nic nie mąci jej czystych kolorów.

II

Krzysztof Masłoń, publicysta, krytyk literacki: Szymborska pisała wyłącznie wiersze ważne i bardzo ważne.

(pl.wikiquote.org…)

IV

Chcesz czy nie chcesz,
twoje geny mają przyszłość polityczną,
skóra odcień polityczny,
oczy aspekt polityczny.
O czym mówisz ma rezonans,
o czym milczysz ma wymowę
tak czy owak polityczną.

(Dzieci epoki)

V

Sporządziłam spis pytań,
na które nie doczekam się już
odpowiedzi.
[…]
wyjawię tylko niektóre

(rp.pl…)

VI

[…]
Gdzie miejsce wolnej woli,
która potrafi być i nie być
równocześnie
(Spis, tamże)

I

[…]
O czym będą pisały
nazajutrz gazety;
kiedy ustaną wojny
i co je zastąpi

(Tamże)

II

Magda Umer, piosenkarka:

Wisława Szymborska. Nie tylko poetka, lecz także filozof i mędrzec. Często w jednym jej zdaniu odnajduję coś, o czym myślę pół życia. Czytam i dziękuję,
że dane są mi te zdania, klucze otwierające tyle pozamykanych drzwi.

(pl.wikiquote.org…)

III

Są tacy, którzy sprawniej wykonują życie.
Mają w sobie i wokół siebie porządek.
Na wszystko sposób i słuszną odpowiedź.

(W. Szymborska: Są tacy, którzy; culture.pl…)

IV

Odgadują od razu kto kogo, kto z kim,
w jakim celu, którędy.
(Tamże)

V

[…]
Myślą tyle, co warto
ani chwilę dłużej

(Tamże)

VI

[…]
Czasami im zazdroszczę,
– na szczęście to mija.
(Tamże)

II

Ryszard Krynicki, poeta:

W wierszach [Wisławy Szymborskiej] są wątki bardzo osobiste, jak choćby w utworze W uśpieniu czy Lustro. Jej mistrzostwo polega na tym, że one są osobiste, a jednocześnie ogólne. To nie jest poezja zwierzeń.

(www.culture.pl…)

I

Wisława Szymborska, Do własnego
wiersza:
W najlepszym razie
będziesz, mój wierszu, uważnie czytany,
komentowany i zapamiętany.
W gorszym przypadku
tylko przeczytany…

(Tamże)

III

Jesteśmy dziećmi epoki,
epoka jest polityczna. […]
Nie musisz nawet być istotą ludzką,
by zyskać na znaczeniu politycznym.

(Dzieci epoki)

II

Wisława Szymborska…
Braknie mi Ciebie w moim narożniku,
mimo że nigdy nie stąpałaś po ringu.
Pozostaną wiersze.
„Dziękuję” to za mało.

Co w numerze?