I
Szczęśliwe kraje! gdzie pokoleń praca
Nie idzie wniwecz wśród gromów i burzy,
Lecz gdzie czyn wielki ojczyznę wzbogaca
I gdzie myśl każda jej tryumfom służy!
(Adam Asnyk — Szczęśliwe ludy!, 20:10)
II
Narody, które przepomniały onego to ziemi podnoszenia, nie postawiwszy sztuki swojej, a tym samym nie wywiązawszy z niej łańcucha rzemiosł i rękodzieł... albo byt realny utraciły, albo praca u nich, z pracą ducha żadnego nie mając połączenia, jest tylko konieczną fatalnością i pokutą pewnej warstwy ludu, który, drogą ręcznej pracy zdobywając nawet wewnętrzne ukształtowanie, coraz myśli naturą musi się odsuwać od tej...





