(Rozpoczyna cichy podkład muzyczny)
I
W swoich początkach I wojna światowa nie miała nic wspólnego z problemami polskimi. Zrodziła się z rywalizacji Niemiec z Francją, Wielką Brytanią i Rosją, a także z kłopotów Austrii w Serbii. Ale wybuch działań wojennych w sierpniu 1914 roku automatycznie tchnął nowe życie w sprawę polską. Po raz pierwszy od 1762 roku Berlin był w stanie wojny z Petersburgiem (...). Pierwszy raz od czasów napoleońskich ziemie polskie miały się stać międzynarodowym polem bitwy, (s. 475)
(przerywnik muzyczny)
II
Jednakże raz zbudzone widmo niepodległości nie pozwalało się już ponownie złożyć w...
