Jak sobie radzić z doraźnymi zastępstwami?

Porady prawne, pomysły na zastępstwa i gotowce do pobrania

O czym jest ten artykuł?

Doraźne zastępstwa to częsty problem w pracy bibliotekarza. W tym materiale zebrano porady prawne dotyczące obowiązków i wynagrodzenia, a także gotowe karty pracy na nagłe zastępstwa dla wszystkich poziomów edukacyjnych. To praktyczne kompendium wiedzy, które pomoże ci poradzić sobie w trudnych sytuacjach.

Doraźne zastępstwa są jedną z największych bolączek nauczycieli bibliotekarzy. W wielu placówkach ich liczba uniemożliwia wręcz normalną pracę, a zapowiadanie chwilę przed lekcja przekreśla szanse na jakiekolwiek przygotowanie się do zajęć. Wybraliśmy najważniejsze artykuły i materiały na temat zastępstw realizowanych przez nauczycieli bibliotekarzy.

Poradnik dotyczący zastępstw

Prawdopodobnie nikt nie lubi doraźnych zastępstw. Nie wiadomo, kto bardziej – nauczyciele bibliotekarze czy dyrektorzy. Problem jednak istnieje, a na skutek sytuacji w oświacie zdaje się nasilać. W szczegółowym poradniku Doraźne zastępstwa – przepisy i praktyka radzimy, jak go rozwiązać, unikając konfliktów. Przedstawiliśmy sposoby porozumienia się w tej kwestii z dyrekcją w kilku etapach: od rozmowy i próby wzajemnego zrozumienia, przez argumenty prawne, aż po (w razie całkowitego braku porozumienia) możliwe formy dochodzenia swoich praw. Jeżeli masz w szkole problem z zastępstwami, ten artykuł jest podstawą. Znajdziesz go tutaj.

Przepisy prawne

Czy kierowanie na zastępstwa jest w ogóle legalne? A jeśli tak, to jakie zasady trzeba spełnić? Czy za zastępstwa zawsze należy się za nie wynagrodzenie? Na wiele pytań dotyczących zastępstw odpowiedział nasz prawnik:

  1. W jakim zakresie dyrektor może dysponować czasem nauczyciela?

    Jakie są prawne możliwości przeciwdziałania nielegalnym zastępstwom? Odpowiedzi znajdziecie tutaj.

  2. Nieformalna świetlica w bibliotece

    W niektórych szkołach zdarza się, że biblioteka pełni rolę nieformalnej świetlicy szkolnej (np. od którejś godziny). Czy to dozwolone? Odpowiedź znajduje się tutaj (pod koniec artykułu).

  3. Płatne zastępstwa i ich odpracowywanie

    Czy pedagog i bibliotekarz w czasie swoich godzin pracy mają mieć płatne zastępstwa? Jeśli tak, to czy mają te godziny odpracowywać i kiedy? Odpowiedź znajduje się tutaj.

  4. Opieka na wycieczce a zastępstwa

    Czy dyrektor ma prawo wysłać nauczyciela bibliotekarza na wycieczkę z klasą jako opiekuna w godzinach pracy? Odpowiedź znajduje się tutaj.

  5. Jak walczyć z nierównym traktowaniem w sferze zastępstw?

    Kolejne porady dotyczące możliwych kroków prawnych w przypadku braku wynagrodzenia za zastępstwa. Porada znajduje się tutaj.

Karty pracy, czyli gotowce

Zdarzają się sytuacje, że nie ma wyjścia - trzeba zastąpić chorą koleżankę lub kolegę i pójść na zastępstwo, w dodatku zapowiedziane chwilę wcześniej. Na tę okoliczność przygotowaliśmy gotowe karty pracy, które sprawią, że zajęcia będą ciekawe dla uczniów, a jednocześnie przemycimy im zagadnienia związane z edukacją czytelniczą lub przysposobieniem bibliotecznym.

  1. Klasy I-III

    Bingo literackie
    Znana na całym świecie gra, której zasady doskonale sprawdzają się na lekcji. Tu przerobiona na tematykę związaną z książkami. Do pobrania tutaj.

    Pojedynek książek
    Uczniowie wybierają z par książki, które bardziej lubią. Te przechodzą do kolejnych etapów rywalizacji w systemie pucharowym. Do pobrania tutaj. 

    Kosmici w bibliotece
    Zadania w ramach przysposobienia bibliotecznego przedstawione w ciekawej formie wizyty kosmitów w bibliotece. Do pobrania tutaj.

  2. Klasy IV-VIII

    Recenzja ulubionej książki
    Karta pracy polegająca na wypełnieniu rubryk przypominających prasową lub internetową recenzję ulubionej książki. Do pobrania tutaj.

    Twój bestseller
    Wyobraź sobie, że jesteś sławnym pisarzem. Możesz napisać książkę, o czym tylko chcesz, będąc pewnym, że zostanie światowym bestsellerem i przeczytają ją setki tysięcy ludzi. Zastanów się, jaka byłaby to książka. Do pobrania tutaj. 

    Bingo literackie
    Znana na całym świecie gra, której zasady doskonale sprawdzają się na lekcji. Tu przerobiona na tematykę związaną z książkami. Do pobrania tutaj.

    Pojedynek książek
    Uczniowie wybierają z par książki, które bardziej lubią. Te przechodzą do kolejnych etapów rywalizacji w systemie pucharowym. Do pobrania tutaj. 

  3. Szkoła średnia

    Książki w rapie
    Hip-hop jest niezwykle popularny wśród młodzieży. Może warto odwrócić role i sprawić, by to uczniowie dowiedzieli się czegoś o rapie od nauczyciela bibliotekarza? Szczególnie, że wielu raperów regularnie zachęca do czytania, o czym można się przekonać z tej karty pracy. Do pobrania tutaj.

    Recenzja ulubionej książki
    Karta pracy polegająca na wypełnieniu rubryk przypominających prasową lub internetową recenzję ulubionej książki. Do pobrania tutaj.

    Pojedynek książek
    Uczniowie wybierają z par książki, które bardziej lubią. Te przechodzą do kolejnych etapów rywalizacji w systemie pucharowym. Do pobrania tutaj. 

    Twój bestseller
    Wyobraź sobie, że jesteś sławnym pisarzem. Możesz napisać książkę, o czym tylko chcesz, będąc pewnym, że zostanie światowym bestsellerem i przeczytają ją setki tysięcy ludzi. Zastanów się, jaka byłaby to książka. Do pobrania tutaj. 

    Bingo literackie
    Znana na całym świecie gra, której zasady doskonale sprawdzają się na lekcji. Tu przerobiona na tematykę związaną z książkami. Do pobrania tutaj.

Porady i refleksje z bibliotek

Jak z tematem zastępstw radzą sobie inni nauczyciele bibliotekarze? Refleksjami i konkretnymi radami podzieliły się z nami trzy znane stałym czytelnikom autorki:

  1. Zastępstwa z bibliotekarskiej perspektywy
    Porady Gabrieli Bonk znajdziesz tutaj.

  2. Na zastępstwa nie chodzę, ale czasem pomagam
    Porady Moniki Rowińskiej znajdziesz tutaj.

  3. Trzeba przeciwdziałać dezorganizacji
    Porady Danuty Majkusiak znajdziesz tutaj.

Scenariusze zajęć na zastępstwa

Gdy zastępstwa są zaplanowane i zapowiedziane, mogą być dobrą okazją do przeprowadzenia zajęć czytelniczych lub np. biblioterapeutycznych. W osobnym dziale zebraliśmy dziesiątki propozycji, z których możesz wybrać gotowy scenariusz dostosowany do uczniów konkretnej klasy.

  1. Scenariusze na zastępstwa dla klas I-III - tutaj.
  2. Scenariusze na zastępstwa dla klas IV-VIII - tutaj.
  3. Scenariusze na zastępstwa dla szkoły średniej - tutaj.
newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Zapisz się do naszego newslettera, by otrzymywać najnowsze materiały dla bibliotek.