Promocja! Zamów dostęp na I półrocze 2026 za 120 zł, a uzyskasz go już teraz!

Koniec bezpłatnych doraźnych zastępstw?

Koniec bezpłatnych doraźnych zastępstw?
Zdjęcie: jcomp, Freepik

Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw wprowadza (od 1 września 2025 r.) nowe przepisy w sprawie przydzielania doraźnych zastępstw.

W myśl nowych zasad dyrektor nie może przydzielać doraźnych zastępstw w czasie, w którym nauczyciel powinien realizować zajęcia w ramach swojego pensum.

W praktyce oznacza to, że dyrektor szkoły nie może np. nakazać nauczycielowi bibliotekarzowi zamknięcie biblioteki w czasie, w którym powinna ona być dostępna, i przeprowadzenie zastępstwa za nieobecnego nauczyciela.

Przewidziano dwa wyjątki od tego zakazu:

  1. Przyczyny dotyczące szkoły. Przydzielenie godzin doraźnych zastępstw w czasie przeznaczonym na realizację pensum jest możliwe, gdy z przyczyn dotyczących szkoły w danym dniu nauczyciel nie mógłby zrealizować zajęć wynikających z obowiązującego go tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć (w takim przypadku doraźne zastępstwa będą realizowane w ramach ustalonego wynagrodzenia).
    Komentarz: opisany wyżej wyjątek może dotyczyć np. sytuacji, w której nauczyciel miał mieć zajęcia z klasą, która pod opieką innych nauczycieli pojechała na wycieczkę. Z powodu wycieczki planowane zajęcia nie mogą się odbyć, więc w tym czasie dyrektor szkoły może przydzielić nauczycielowi zastępstwo, które będzie zrealizowane bez dodatkowego wynagrodzenia.
  2. Szczególnie uzasadnione przypadki. Przydzielenie godzin doraźnych zastępstw w czasie przeznaczonym na realizację pensum jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą nauczyciela, z wyjątkiem zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami ustalonych w planie zajęć tego nauczyciela. W takim przypadku zaplanowane do realizacji przez nauczyciela zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze prowadzone na rzecz uczniów lub wychowanków, w czasie których nauczyciel realizował godziny doraźnych zastępstw, nauczyciel realizuje w innym terminie przypadającym w tym samym miesiącu.
    Komentarz: Wyjątek ten oznacza, że dyrektor szkoły może w bliżej nieokreślonych „szczególnie uzasadnionych” przypadkach zaproponować nauczycielowi przeprowadzenie zastępstwa w czasie, gdy realizuje on swoje pensum. Zastępstwo to będzie mogło być zrealizowane, jeśli nauczyciel wyrazi na nie zgodę oraz jeśli w tym czasie nauczyciel nie ma przewidzianych zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami.

    Po zrealizowaniu takiego zastępstwa nauczyciel odpracowuje czas, który przeznaczył na zastępstwo, w innym terminie, a za zastępstwo otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie.
newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Zapisz się do naszego newslettera, by otrzymywać najnowsze materiały dla bibliotek.