Promocja! Dostęp do końca 2026 roku za 120 zł!

Zmagania z ortografią

Scenariusz warsztatów literackich

O czym jest ten artykuł?

Scenariusz dwuczęściowych warsztatów dla uczniów klas IV-V, łączących naukę ortografii z twórczością poetycką. Uczestnicy poznają teorię literatury i zasady pisowni, a ich zadaniem jest napisanie wiersza z wykorzystaniem problematycznych wyrazów na międzyszkolny konkurs. Materiał zawiera szczegółowe cele i przebieg zajęć.

Zajęcia realizowane w ramach bibliotecznych godzin twórczości. Przeznaczone dla uczniów klas IV-V szkoły podstawowej.

Prowadzenie: nauczyciel bibliotekarz i polonista.

Uczestnicy: uczniowie klas IV-V szkoły podstawowej, uczestnicy bibliotecznych godzin twórczości.

Czas trwania: 2 spotkania po 1,5 godziny.

Temat warsztatów: Zmagania z ortografią – jeż, jesz, wierzy, wieży, bród, brud, stóg, stuk, szew, szef.

Uczniowie piszą wiersz na dowolny temat z wykorzystaniem podanych wyrazów i przesyłają go na międzyszkolny konkurs dziecięcej twórczości poetyckiej.

Cele:

  • Uczeń zna

– budowę wiersza (podział nas strofy, wersy, sylaby);

– wiersz stroficzny, stychiczny, biały, wolny, dystych;

– rodzaje rymów (męskie

– żeńskie, gramatyczne

– niegramatyczne, dokładne

– niedokładne);

– układy rymów (aabb, abab, abba);

– środki poetyckiego wyrazu (epitety, porównania, animizacje, personifikacje, onomatopeje, wykrzyknienia, anafory, apostrofy, pytania retoryczne);

– trzy rodzaje literackie;

– najważniejsze różnice między liryką, epiką a dramatem;

– kilka gatunków lirycznych: hymn, pieśń;

– dynamiczne i statyczne obrazy poetyckie;

– przerzutnię i inwersję;

– podstawowe zasady polskiej ortografii i interpunkcji;

– zasady posługiwania się słownikami: ortograficznym, wyrazów bliskoznacznych, języka polskiego, wyrazów obcych;

– warunki kontraktu grupowego i zasady postępowania.

  • Uczeń rozumie

– czym różni się poezja od prozy;

– kto jest nadawcą, a kto odbiorcą poezji;

– na czym polega budowa stroficzna i stychiczna wiersza;

– czym różnią się od siebie poszczególne rodzaje rymów;

– czym różnią się układy rymów;

– sylabiczny charakter wiersza;

– alegoryczne lub ironiczne znaczenie wiersza;

– narracyjny charakter wiersza, np. bajki;

– na czym polega morał, np. w bajce;

– potrzebę puenty w zakończeniu wiersza;

– dydaktyczny charakter wiersza z przesłaniem;

– dramatyczny charakter wiersza (dialogi, monologi);

– różnicę między dynamicznym i statycznym obrazem poetyckim;

– sposób powstawania środków poetyckich;

– potrzebę ich stosowania w poezji;

– konieczność wyrażania uczuć w poezji;

– zasady pracy indywidualnej;

– potrzebę podtrzymywania motywacji w celu napisania konkursowego wiersza.

  • Uczeń umie

– posługiwać się słownikami: ortograficznym, wyrazów bliskoznacznych, języka polskiego, wyrazów obcych;

– posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu poetyki;

– zastosować wyrazy w odpowiednich zdaniach;

– umieścić słowa w odpowiednim kontekście wiersza, aby podane było znaczenie wyrazu;

– stworzyć spójną językowo, poprawną ortograficznie i interpunkcyjnie wypowiedź;

– wykazać się wyobraźnią twórczą i pomysłowością w tworzeniu wydarzeń i tytułu wiersza;

– zbudować ciekawe wątki narracyjne i zdynamizować akcję;

– użyć ciekawych dialogów i monologów;

– stworzyć oryginalne, interesujące postacie;

– zastosować ciekawe, trafne epitety opisujące postacie, miejsca wydarzeń;

– użyć celnie innych środków poetyckiego wyrazu;

– nadawać żartobliwy, wesoły lub ironiczny ton swojej wypowiedzi;

– zakończyć wiersz morałem, puentą, przesłaniem;

– dobierać wyrazy o dużym podobieństwie brzmieniowym w zakończeniach wersów;

– zbudować wiersz sylabiczny;

– podzielić wiersz na strofy o określonej liczbie wersów;

– zastosować określone układy i rodzaje rymów;

– dokonać samooceny.

Metody:

– pogadanka,

– praktycznego działania,

– podająca (omówienie efektów swojej pracy).

Forma: praca indywidualna.

Środki dydaktyczne:

– słownik wyrazów bliskoznacznych,

– słownik wyrazów obcych,

– słownik języka polskiego,

– słownik ortograficzny.

Ostatni przykład zajęć realizowanych w ramach bibliotecznych godzin twórczości. Informacje o programie, wskazówki bibliograficzne oraz scenariusz wystawy należący do programu znaleźć można w poprzednich numerach*.

Przebieg zajęć

  • Powitanie uczestników warsztatów.
  • Przypomnienie celów warsztatów i zadania.
  • Przypomnienie warunków kontraktu grupowego.
  • Dokładne omówienie zadania konkursowego:

– Należy ułożyć wiersz na dowolny temat z użyciem podanych wyrazów z trudnością ortograficzną: jeż, jesz, wierzy, wieży, bród, brud, stóg, stuk, szew, szef.

– Dozwolona jest zmiana formy gramatycznej wyrazu przy zachowaniu...

Zaprenumeruj, by czytać dalej

Artykuły są dostępne dla czytelników z pełnym dostępem do portalu.

Zamów dostęp Za 120 zł do końca roku 2026
  • Baza ponad 6 tysięcy artykułów z 34 lat
  • Wszystkie numery z 35 lat
  • Baza kilkudziesięciu szkoleń
  • Ocena czytelników: 5,7 / 6 Ocena czytelników: 5,7 / 6
Biblioteka w Szkole
Zaloguj się jeśli masz już prenumeratę.
newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Zapisz się do naszego newslettera, by otrzymywać najnowsze materiały dla bibliotek.