Promocja! Dostęp do końca 2026 roku za 120 zł!

Dokumentowanie źródeł informacji „po nowemu”

Wybrane problemy

O czym jest ten artykuł?

Jak skutecznie nauczyć młodzież prawidłowego tworzenia opisów bibliograficznych, zwłaszcza w kontekście matury? Materiał diagnozuje najczęstsze problemy i błędy w tym zakresie. Zawiera gotowe do wykorzystania ćwiczenia, które pomogą uczniom opanować zasady tworzenia bibliografii załącznikowej, także dla źródeł elektronicznych.

Artykuł poświęcony nowym sposobom dokumentowania źródeł. Jak je wykorzystać do pomocy maturzystom w przygotowaniach do egzaminu dojrzałości?

Sporządzanie zestawień tematycznych będących punktem wyjścia do opracowań maturalnych jest traktowane przez nauczycieli jako problem marginalny. Nie poświęcają oni temu zagadnieniu zbyt wiele uwagi, co przekłada się z kolei na stosunek do poszukiwań informacyjnych ich podopiecznych.

Bibliografia:

Antczak M., Nowacka A., Przypisy. Powołania. Bibliografia Załącznikowa. Jak tworzyć i stosować. Podręcznik, Wyd. 2 popr., Warszawa, Wydaw. SBP, 2009 + dołączona płyta CD, ISBN 978-83-61464-13-6

PN-ISO 690–2 : 1999 Informacja i dokumentacja. Przypisy bibliograficzne. Dokumenty elektroniczne i ich części

PN-ISO 690 : 2002 Dokumentacja. Przypisy bibliograficzne. Zawartość, forma i struktura

Odpowiedzi:

  1. Antczak M., Nowacka A., Przypisy. Powołania. Bibliografia Załącznikowa. Jak tworzyć i stosować. Podręcznik, Wyd. 2 popr., Warszawa, Wydaw. SBP, 2009 + dołączona płyta CD, ISBN 978-83-61464-13- 6; Dolata R., Najważniejsze wyzwania stojące przed polską oświatą [online], „Analizy i Opinie” 2005 nr 45, s. 2-6; [dostęp: 12.09.2009]. Dostępny w World Wide Web: <http://www.isp.org.pl/files/ 15144654030172996001125907886. pdf>; Miszczuk R., Biblioteki szkolne. Przegląd wybranych aktów prawnych, „Przegląd Biblioteczny” 1985 z. 2, s. 221- 225; Nowina -Konopka M., Istota i rozwój społeczeństwa informacyjnego [w:] Społeczeństwo informacyjne: istota, rozwój, wyzwania, red. nauk. M. Witkowska, K. Cholawo-Sosnowska, Warszawa, Wydaw. Akademickie i Profesjonalne, 2006, s. 13-58; Papierska W., Przygotowanie biblioteczne uczniów w polskiej szkole: próba spojrzenia historycznego, „Biblioteka w Szkole” 1992 nr 4, s. 1.
  2. Nie są obowiązkowe: Warszawa, PWN.
  3. Właściwy opis: Helman Z., Historia II wojny światowej, Wyd. 3, Warszawa, PWN, 1999, ISBN 978-83-61466-15-6.
  4. Plagiat to ogłoszenie i rozpowszechnienie pod własnym nazwiskiem cudzego utworu bądź jego części.
  5. Na wykorzystane dokumenty elektroniczne należy się również powoływać.
  6. ISBN to International Standard Book Number lub w języku polskim Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki (dwie odpowiedzi prawidłowe).
  7. Wydanie to numer świadczący o tym, który raz książka ukazuje się w tej samej wersji w nowym nakładzie.
  8. Inny jest opis dokumentu elektronicznego, a inny – piśmienniczego.
  9. Opisów wykorzystanych dokumentów do bibliografii załącznikowej nie można zaczynać od imienia autora. Dążeniem autora bibliografii załącznikowej jest poinformowanie czytelnika, jakie publikacje zostały wykorzystane, i umożliwienie mu jak najszybszego dotarcia do opisu szukanego dokumentu. Nie byłoby to możliwe, gdyby opisy zostały uporządkowanego wg imion autorów. Poza tym zgodnie z najnowszą normą (z 2002 r.) pełne imię autora jest nieobowiązkowe, chyba że zachodzi wątpliwość co do ścisłości jego identyfikacji. Sytuacja, że opisy są porządkowane według nazwisk, ale imię jest umieszczone przed nazwiskiem, nie jest również komfortowa dla czytelnika, który będzie poszukiwał interesującej go pozycji. A zatem spis bibliograficzny, tak jak listę w dzienniku lekcyjnym, zaczyna się od nazwisk autorów. Należy pamiętać, że bibliografia ma charakter funkcjonalny, a nie ozdobny, i temu celowi należy podporządkować wszelkie decyzje dotyczące jej wyglądu.

 

Nowe normy1 dotyczące opisu bibliograficznego dokumentów, na które autor powołuje się w referacie czy innej formie wypowiedzi pisanej prezentowanej publicznie, wciąż sprawiają wiele problemów i rodzą wątpliwości nie tylko uczniów, lecz także nauczycieli. Świadczą o tym liczne listy, które dostaję – głównie od bibliotekarzy szkolnych. Największym problemem nie są jednak same opisy, ale… nauczyciele przedmiotów, zwłaszcza niektórzy poloniści. Ich wiedza dotycząca prawidłowości sporządzania opisów bibliograficznych dokumentów pozostawia często wiele do życzenia, a niewłaściwe przyzwyczajenia utrwalają w młodzieży złe...

Zaprenumeruj, by czytać dalej

Artykuły są dostępne dla czytelników z pełnym dostępem do portalu.

Zamów dostęp Za 120 zł do końca roku 2026
  • Baza ponad 6 tysięcy artykułów z 34 lat
  • Wszystkie numery z 35 lat
  • Baza kilkudziesięciu szkoleń
  • Ocena czytelników: 5,7 / 6 Ocena czytelników: 5,7 / 6
Biblioteka w Szkole
Zaloguj się jeśli masz już prenumeratę.
newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Zapisz się do naszego newslettera, by otrzymywać najnowsze materiały dla bibliotek.